Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
7 Jun.2014

Học Sử…liệt truyện Không rõ

Tác giả: Admin   Phân loại:Truyện   
  Lớn | Vừa | Nhỏ

Học Sử…liệt truyện

Nguồn Hiệu Minh blog

Hai bạn trẻ thi môn Sử ở Sài Gòn. Ảnh: Internet

Hai bạn trẻ thi môn Sử ở Sài Gòn. Ảnh: Kenh 14

Nói đến môn Sử là người ta nghĩ đến các con số, ngày tháng, sự kiện xảy ra… và đây là sự nhàm chán. Dạy và học môn lịch sử thế nào thì Cua Times giơ càng…đầu hàng bởi chủ blog là dân IT.

Trong các kênh tivi bên Mỹ, tôi thích kênh Discovery (Khám phá) và History (Lịch sử). Người ta bảo nếu quốc gia nào dạy môn Sử trung thực thì sẽ phát triển và ít mắc sai lầm. Nếu bóp méo lịch sử thì con cháu sống trong một xã hội dối trá và mọi nguồn cơn của tụt hậu, hèn kém cũng từ đó mà ra.

Trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông vừa qua, báo chí rộn lên tin, chỉ có vài ba em chọn môn Sử, một tín hiệu đáng báo động.

Dã sử ở quê

Lúc còn bé, tôi học sử qua ông già nhà này, một nông dân học xong bổ túc lớp 1 tại trường làng. Không hiểu sao, cụ chỉ biết đọc, biết viết qua loa, thế mà cụ thuộc dã sử Nguyễn Bỉnh Khiêm, vua Đinh Tiên Hoàng cờ lau tập trận, rồi các tích về những ngọn núi vùng Hoa Lư lầu lầu.

Nhờ cụ mà tôi biết Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm là ông tổ cỡ 21-22 đời của họ Giang. Nguyễn Bỉnh Khiêm từng tham gia chấp chính trong triều đình nhà Mạc, có nhiều đóng góp, nhưng khi Mạc Thái Tông mất năm 1540 thì quốc gia rối ren. Ông dâng sớ trị tội lộng thần nhưng vua mới lên thay còn trẻ, không chấp thuận, Trạng trình đã bỏ về quê ở ẩn.

Khi biết mình có thể bị liên lụy với triều đình khi đã hết thời, là người nhìn xa trông rộng, cụ đã khuyên các con đi trốn mỗi người một nơi, tránh họa tru di tam tộc.

Theo cụ kể, người con cả có tên là Nguyễn Văn Chính, hiệu là Hàn Giang cư sỹ, trốn về Ninh Bình. Khi đi qua bến đò sông Hoàng Long, nối Trường Yên với bên Gia Viễn, cụ thấy phong cảnh hữu tình, liền đổi thành Hàn Giang Hầu (Giang Hàn Hầu), tránh được sự trả thù của nhà Lê-Trịnh. Vì thế hôm nay, dòng họ ấy đẻ ra hang Cua.

Nhà thờ họ Giang. Ảnh: HM

Nhà thờ tổ họ Giang. Ảnh: HM

Đó chính là ông tổ của nhà Cua mấy chục đời, hiện có nhà thờ tại cố đô Hoa Lư. Hai chục năm trước, họ Giang ra tận Tiên Lãng (Hải Phòng) để nhận họ hàng “sang trọng hùng dung” của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Bây giờ giỗ họ, hai bên Nguyễn và Giang vẫn mời nhau chén rượu lạt.

Ông già tôi hay ngâm nga câu “Lê tồn Trịnh tại, Lê bại Trịnh vong” để nói về hai triều đại Lê Trịnh phải dựa vào nhau mà sống.

Khi thấy Trung Quốc xây nhà máy nhiệt điện dưới chân núi phía bắc của cánh Diều trong thị xã Ninh Bình, thấy cái ống khói cao vừa miệng núi đã khánh thành, ông đã chửi “Thằng tầu nó thâm, xây thế này thì bụi khói toàn đổ về  thị xã cho mà xem”

Sau này, thị xã này có 3 chữ B: Bần, Bụi và Buồn. Gió bắc tràn về cũng làm khói quẩn và đổ bụi vào thị xã, gió nam thổi cũng tạt bụi vào thị xã. Ông than và nhớ lại câu của Trạng Trình “An Nam chớ vội làm giầu. Thằng tây nó tếch, thằng tầu nó sang”. Các cụ nói cấm có sai.

Ông còn kể vanh vách tích vua Đinh cờ lau tập trận, thịt trâu đãi bạn, rồi cắm đuôi xuống lỗ nẻ, bị chú đuổi chạy qua sông Hoàng Long và được rồng cứu. Sau làm nên nghiệp lớn.

Tôi còn bé, nghe thế thôi, cũng không tin vào dã sử, không tin lắm vào chuyện cu Bin, cu Luck là con cháu mấy chục đời của Trạng Trình. Nhưng nhờ có cụ già nhớ dã sử mà tôi biết nhiều hơn về quê hương, đi đâu cũng so sánh, quê mình thế này, quê mình thế kia.

Sử trong trường phổ thông

Khi vào trường phổ thông, nhất là cấp 3, tôi mê vài môn, Toán, Lý, và Sử. Tôi khá môn Văn, nhưng thầy Đinh Thúc Bệ, bí thư chi bộ, hiệu phó trường Lương Văn Tụy 1968-1970, dạy quá khô khan. Ông toàn lôi nghị quyết, thơ Tố Hữu ra giảng về những dòng thác cách mạng.

Môn Sử có thầy Nghị, cán bộ miền Nam tập kết. Giọng thầy rất khó nghe, nhưng cách thầy giảng sử về chiến thanh thế giới thứ nhất, tướng Napoleon lùn nhưng rất giỏi. Thầy thêm thắt các giai thoại như có lần Napoleon kiễng chân định lấy cái bản đồ mãi không được vì chiều cao hạn chế. Người trợ lý vội chạy lại lấy giúp và nói “Bệ hạ thấy không, tôi thế mà cao hơn bệ hạ”. Napoleon lắc đầu “Anh chỉ dài hơn tôi, anh không cao hơn tôi”.

Nhớ có lần thầy mang khẩu súng diêm, vừa vào lớp, thầy giơ súng, bắn đoàng một tiếng, cả lớp hốt hoảng. Thầy cười. chiến tranh thế giới thứ hai đã bùng nổ. Hôm nay chúng ta học về cuộc chiến này, rồi treo bản đồ Hồng Quân đỏ rực các mũi tên, bao vây quân Đức phát xít, câu chuyện về tướng Zukov huyền thoại, phi ngựa từ Hồng trường thẳng ra trận, nghe rất hấp dẫn.

Thỉnh thoảng lại có mục ngoại khóa, dù là sau giờ, buổi giảng về sử của thầy Nghị vẫn đông nghịt học sinh, ngồi há hốc mồm nghe, thỉnh thoảng cười rũ rượi vì những chi tiết vui về Vạn lý Trường Chinh hay bộ đội ta bắt giặc Pháp bằng tay không.

Cụ kể anh Cù Chính Lan nhét lựu đạn vào xe tăng trên đường 6 Hòa Bình. Bọn địch trong xe lại vứt ra, anh Cù liền rút chốt, để lựu đạn nóng trong tay rồi mới nhét vào xe tăng, lựu đạn nổ, địch chết như rạ, nhưng xe tăng còn nguyên, ta lại mang về đánh lại Pháp. Bọn học sinh lớp 8, lớp 9 nghe xong thấy dân mình anh hùng nhất thế giới.

Môn Sử bên Mỹ

Sang Mỹ với lũ trẻ con nên tôi chưa biết môn Sử bên trường Mỹ như thế nào. Nếu nói về lịch sử Hoa Kỳ, người ta thường nhắc đến thời kỳ tiền sử khi nước Mỹ toàn người da đỏ, rồi đến khi nhà thám hiểm Columbus đến Mỹ năm 1492, đặt dấu mốc cho quốc gia này. Tiếp theo là thời kỳ thuộc địa của Tây Ban Nha, Hà Lan, Pháp, Anh. Dân Mỹ cũng từng làm cách mạng, làm nên nước cộng hòa Mỹ, rồi hiến pháp, liên bang.

Không thể không nhắc đến chiến tranh Việt Nam và vụ khủng bố 11-9-2001 làm tê liệt nước Mỹ, những nhân vật thay đổi quốc gia này như Martin L. King hay Rosa Parks.

Bọn trẻ nhà này sang Mỹ vào mẫu giáo. Cu Luck và cu Bin học từ cấp 1 đến cấp 2 có môn Social Study – xã hội học, mới nghe tưởng như luận án tiến sỹ. Nhưng thực chất là môn học về lịch sử loài người, lịch sử Mỹ, có cả tuyên ngôn độc lập, các đời tổng thống. Nhờ đó mà tôi biết George Washington là tổng thống đầu, ông Jefferson là người viết Tuyên ngôn, sau này ông Hồ có trích gần một trang :)

Jamestown là cái nôi của người da trắng đến từ nước Anh năm 1607, hay Virginia là quê hương của 8 tổng thống nổi tiếng như Washington, Thomas Jefferson, James Madison… Đi trên cao tốc 495 vòng quanh DC, bạn gặp cái cầu Woodrow Wilson chính là tên một vị tổng thống cũng thuộc Virginia.

Jamestown - Cái nôi của nước Mỹ. Ảnh: HM

Jamestown – Cái nôi của nước Mỹ. Ảnh: HM

Hồi bọn trẻ mới vào trường, tôi hay kiểm bài tập về nhà của cu Luck và cu Bin thành ra biết thêm lịch sử Mỹ. Ký check cho chúng đi dã ngoại ở Yorktown, Jamestown, và Williamsburg, thực chất là học môn lịch sử Mỹ, tôi mới biết đây là thủ đô đầu tiên của nước Mỹ.

Lịch sử nước Mỹ đa dạng. Người thắng, người thua đều được lịch sử ghi nhận, không phân biệt đối xử. Sách giáo khoa lịch sử trong trường ở miền Bắc khen tướng miền Bắc, ở miền Nam ca ngợi tướng miền Nam.

Ở gần Atlanta có một quả núi (stone mountain) khổng lồ cao 251 met so với xung quanh, chu vi đáy khoảng 8km, toàn là đá hoa cương lớn nhất thế giới. Giữa lưng chừng núi có ba vị tướng thất trận của miền Nam là Stonewall Jackson, Robert E. Lee, và Jefferson Davis, được khắc trên vách đá rộng hơn gấp 2 lần sân bóng đá, khoảng 12.000 m2.

Vài lời cuối

Cu Bin hơi tự kỷ, nói năng hơi kém, gặp khó khăn khi nhớ các sự kiện, con số, nhưng riêng môn Social Study (Lịch sử), cậu luôn được A suốt từ lớp 1 đến nay. Hỏi sao con thích môn này, Bin bảo, vì thích các thầy cô dạy Sử và tài liệu trên internet có nhiều, rất hợp với ông tướng … thích độc thoại.

Ông già nhà này đã khuất núi hơn chục năm rồi, dạy tôi bằng dã sử và trí nhớ của người nông dân học lớp 1 bổ túc, thế mà tôi nhớ đến tận bây giờ dù sau nửa thập kỷ. Thầy Nghị của trường Lương Văn Tụy với khẩu súng diêm khai hỏa cho bài lịch sử thế chiến 2 là kỷ niệm khó quên khác.

Ai bảo môn Sử là khô khan, khó học, là không đúng. Quan trọng là người truyền đạt lịch sử thế nào và bản thân các sự kiện trong đó có trung thực hay không. Nếu lịch sử toàn mầu hồng hay mầu xám thì những kỳ thi phổ thông cả nước chỉ có vài em tự chọn chẳng làm ai ngạc nhiên.

Sự trung thực trong lịch sử sẽ giúp quốc gia phát triển hơn người, ít mắc sai lầm bởi học được bài học của quá khứ. Nếu làm sai, lịch sử cần phán xét tới nơi tới chốn. Bóp méo lịch sử thì con cháu sống trong một xã hội dối trá và mọi nguồn cơn của tham nhũng, trộm vắp, tụt hậu, và hèn kém cũng từ đó mà ra.

HM. 6-6-2014

Đề thi môn Sử năm nay.

Đề thi môn Sử năm nay.

Những câu hỏi trong bài thi cũng nhàm và khó hơi gợi được tính sáng tạo của thí sinh. Nếu một em  con cháu của bên thua cuộc thì phân tích thế nào được nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ trừ phi lịch sử đó được viết bởi bên thắng cuộc. Chúng ta đừng ngạc nhiên nếu sang năm phòng thi Sử trống trơn.

Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui