Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
10 Mar.2014

HOÀNG DÂN bình bài thơ

lục bát 4 câu  Chân hương  của

Nguyễn Nguyên Bảy*

BNN blog 9.3.14


bài thơ lục bát 4 câu của  Nguyễn Nguyên Bảy*

Cháy rồi, cháy hết phần thơm,
Chân hương đứng lặng nỗi buồn vô vi.
Rồi màu phẩm nhuộm phai đi,

Dẫu chẳng còn gì vẫn đứng chân hương…

BÌNH:
Dòng thơ đầu tiên “Cháy rồi, cháy hết phần thơm” giống như một câu trần thuật trung tính, thấy sao viết vậy; chưa có vấn đề gì, nhưng đến dòng thơ thứ hai “Chân hương đứng lặng nỗi buồn vô vi” thì, bằng phép nhân hoá, tác giả đã biến cái chân hương vô tri thành một con người từng trải những bầm dập trong cuộc đời để “đứng lặng” với “nỗi buồn vô vi”. Hai chữ “vô vi” của Lão Tử trong câu nói nổi tiếng “Vô vi nhi trị” xưa nay thường bị không ít người hiểu lầm (cho rằng “vô vi” tức là “không làm gì cả”), do hiểu lầm nên không thể lĩnh hội được tầm tư tưởng của một triết gia phương Đông, mà đến ngay cả Khổng Tử cũng phải bái phục. Vậy “vô vi” nghĩa là gì? Đơn giản là không được có hành động can thiệp vào tự nhiên, xúc phạm tự nhiên bởi sự vận hành của tự nhiên chính là đạo trời. Nói theo ngôn ngữ thời @ thì “đạo trời” chính là các qui luật tự nhiên. Cả câu “Vô vi nhi trị” có nghĩa là “người cai trị giỏi là người luôn biết tôn trọng các qui luật tự nhiên, không áp đặt ý chí cá nhân của mình vào tự nhiên”. Đương nhiên, muốn hiểu các qui luật tự nhiên thì phải học và đọc sách suốt đời. Còn nếu dốt, thì nói như Nhiệm Mạt: “Bất học giả hành thi tẩu nhục nhĩ!” (Kẻ không học chỉ là hạng thây đi, thịt chạy mà thôi!).
Trở lại cái “vô vi” trong dòng thơ thứ hai của Nguyễn Nguyên Bảy: sau gần hết đời người xuôi ngược, làm được nhiều việc có ích và phạm cũng không ít sai lầm, thậm chí là còn có thể vô tình hoặc cố ý gây ra những khổ đau cho người khác; giờ đây, khi đã “ngũ thập tri thiên mệnh” hoặc “lục thập thuận nhĩ” mới ngộ ra một chân lí vô cùng giản dị: “Trăm năm trước thì ta chưa có/Trăm năm sau có cũng như không/Cuộc đời có có không không/Trăm năm còn lại tấm lòng mà thôi!”. Thực ra, tất cả những gì ta từng phải gồng mình lên để làm cho kì được, cuối cùng hình như đều vô nghĩa? Giờ đây, khi đã “lực bất tòng tâm”, ta chỉ còn biết “đứng lặng” với “nỗi buồn” không thể làm được trò trống gì nữa, vì có lẽ ta càng hùng hổ thì càng xúc phạm đạo trời, điều mà trong thâm tâm ta đâu có muốn?! Phải chăng ta đã có những hành động mù quáng, ngộ nhận?
Đến hai dòng thơ tiếp theo, những tự vấn trên càng day dứt hơn:

Rồi màu phẩm nhuộm phai đi
Dẫu chẳng còn gì vẫn đứng chân hương…

Sự vô nghĩa và luẩn quẩn của kiếp người bắt đầu từ (màu phẩm nhuộm), để rồi sau đó thành không (màu phẩm nhuộm phai đi), và cuối cùng là “chẳng còn gì” (xem thêm lời bình của chúng tôi (HD) về bài Đò ngang của Nguyễn Bảo Sinh) tưởng như tất cả đã thành cát bụi; nhưng không, “vẫn đứng chân hương”, tức là vẫn còn những cái chân hương (đã phai màu) trơ ra những cái lõi tre nhỏ như những cái tăm. Hoá ra bên trong màu sắc (của phẩm) và mùi thơm (của nguyên liệu tẩm hương liệu) chỉ là cái cốt tre tầm thường. Người ta chỉ thắp hương cho những việc có liên quan đến tâm linh hoặc một đức tin cao cả nào đó. Và chính mùi thơm của nén hương làm nên không khí huyền hoặc linh thiêng; còn khi nén hương đã “cháy hết phần thơm” thì nó thật tầm thường.

Tóm lại, cái cao cả và sự tầm thường luôn hoán đổi vị trí cho nhau, chẳng có cái cao cả vĩnh cửu và cũng không có sự tầm thường vĩnh cửu – Đó là qui luật, là lẽ đời, chớ nên nuôi ảo tưởng. Ngộ ra điều đó thì đã muộn, thế cho nên mới “đứng lặng” với “nỗi buồn vô vi”. Nếu biết thế này thì ta đã chẳng một đời ham hố, múa may bắng nhắng làm trò cười cho thiên hạ!


28.1.2014. HD


BÌNH THÊM VỀ TÁC GIẢ

Nguyễn Nguyên Bảy
là một người thơ lạ. Lạ vì ông có một cái tâm thơ biệt nhỡn liên tài. Lạ nữa vì ông có một cái tầm thơ cũng đáng nể. Ông cùng người bạn đời (nhà thơ Lý Phương Liên) bỏ ra một khoản tiền lớn để làm một bộ tuyển thơ văn cũng chẳng giống ai. Bộ tuyển gồm 10 cuốn thơ với cái tên THƠ BẠN THƠ và 10 cuốn văn với cái tên VĂN BẠN VĂN. Tất cả các cuốn sách tuyển thơ văn đều đóng bìa cứng, giấy trắng, trình bày trang nhã, khổ 20x20 cm. Sách in tại Nhà xuất bản Văn học, từ tháng 8 năm 2012 đến nay đã ra được 3 cuốn THƠ BẠN THƠ và 2 cuốn VĂN BẠN VĂN. Mỗi khi sách ra, ông lại mời các bạn văn bạn thơ đến một nhà hàng hoặc câu lạc bộ nào đó để gặp mặt, trò chuyện và tặng sách. Cuộc gặp mặt gần đây nhất vào ngày 25 tháng 1 năm 2014 tại Câu lạc bộ Thanh niên ở hồ Thiền Quang. Ông gọi đây là cuộc Tặng sách mừng xuân Giáp Ngọ. Hơn hai chục nhà văn nhà thơ đã cùng ông vui vẻ đàm đạo văn chương thơ phú từ 10h đến 14h rồi mới lưu luyến chia tay nhau. Trong bộ tuyển của ông, chúng ta sẽ gặp lại hàng chục nhà thơ nhà văn được đông đảo bạn đọc yêu thích, mến mộ như Trần Hoà Bình, Hoàng cát, Tạ Duy Anh, Bùi Ngọc Tấn…

Tôi và nhiều nhà văn nhà thơ khác đều ước sao nước ta có được một vài Mạnh Thường Quân nghệ thuật như ông…


Thạch Bàn, Long Biên, Hà Nội,

HD/ Tác giả gửi bài qua eMail
Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui