Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
12 Dec.2013

Kí sự ĐỖ HỒNG NGỌC : Không rõ

Tác giả: Admin   Phân loại:Ký - Tạp bút   
  Lớn | Vừa | Nhỏ
Một đời lận đận đo rồi đếm
Mỏi gối người đi đứng lại ngồi”
Bùi Giáng.

Thư hỏi BS Đỗ Hồng Ngọc

Câu hỏi của Nguyệt Mai:
Kính thưa anh Đỗ Hồng Ngọc,
Hôm nay em lại có thêm những “thắc mắc” này. Mong anh, nếu được, chia
sẻ với độc giả về một ngày của bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc. Ở lứa tuổi “xưa
nay hiếm” người ta thường hay nhắc đến “quỹ thời gian”, ráng thu xếp
và làm những việc gì mình thích hoặc muốn thực hiện cho xong. Anh có
như vậy không? Những công việc liên quan đến “nghề” và “nghiệp” mà anh đã làm / thực hiện khiến anh cảm thấy hài lòng, vinh dự. Và những sáng tác văn chương, nghệ thuật ưng ý nhất của anh.

Cám ơn anh.
Đỗ Hồng Ngọc trả lời:
Cảm ơn Nguyệt Mai đã khéo nhắc. Nhưng, câu trả lời là không. Hình như
tôi không có ý niệm có một “quỹ thời gian” nào đó, bởi tôi không thể
biết trước tôi có bao nhiêu, đã xài hết bao nhiêu, còn lại bao nhiêu
để… lên kế hoạch. Bùi Giáng có câu  “Một đời lận đận đo rồi đếm / Mỏi
gối người đi đứng lại ngồi” nhớ không? Tôi sống có vẻ hồn nhiên quá
chăng? Lúc Mẹ tôi còn sống bà hay bảo tôi ngu hạng nhất, nhưng tôi
cãi, chỉ dám ngu hạng nhì hay hạng ba thôi! Bà đành cười trừ!
“Xưa nay hiếm” là cái thời của Khổng Tử. Mới mấy hôm trước đây, tôi
làm “em xi” (MC) cho một buổi “giao lưu” của những người cao tuổi, có
bác sĩ-họa sĩ Dương Cẩm Chương, 103 tuổi, giáo sư nhạc sĩ Trần Văn
Khê, 93 tuổi; nhà giáo Đàm Lê Đức, 83 tuổi, nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương,
76 tuổi. Với họ, tôi hãy còn quá trẻ! Kinh nghiệm là khi mình có tuổi,
nên thường xuyên gặp gỡ những người cao tuổi hơn để lúc nào mình cũng
“quá trẻ” như vậy! Nhớ nhà văn Võ Hồng ở Nha Trang năm xưa kể vào nămtuổi 70 của ông, người ta làm một buổi họp mặt long trọng mừng thầy VõHồng, ai cũng phát biểu chúc mừng thầy “cổ lai hy”. Khi đứng lên đáptừ, ông trịnh trọng đưa tay sờ vào cổ mình và nói thất thập cổ lai hy,
rồi lần tay xuống ngực lục thập ngực lai hy, ngũ thập bụng lai hy… và
tứ thập… làm mọi người la hoảng và cười vỡ một trận!
Lâu lâu gặp bạn cũ tôi giật mình thấy bạn già quá, da mồi tóc bạc,
nhăn nhúm trong khi tôi… vẫn như xưa! Dĩ nhiên, lúc đó bạn cũng thấy
tôi già quá, da mồi tóc bạc, nhăn nhúm trong khi bạn vẫn như xưa. Thì
ra, đó là một diễm phúc của cuộc sống! Không ai ngờ mình già cả.
Nguyên Sa bảo “người ta chỉ có thể đo đếm được tuổi mình qua ánh mắt
cố nhân”. Mà lạ, khi gặp  lại “cố nhân”, bạn bè hồi niên thiếu, ôn lại
chuyện xưa một lát, bỗng thấy mình nhỏ xíu lại, như không hề có thời
gian. Mà thật, không hề có thời gian. Cái đồng hồ, cái ngày tháng nọ
kia, chẳng qua là những giả định, vui thôi! Khi tôi viết những dòng
này, thì tôi đang ở giữa trưa ngày thứ bảy trong khi bạn đang ở nửa
khuya ngày thứ sáu!
Cho nên Phật dạy: đừng bám vào ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh
tướng, thọ giả tướng thì mới “thoát” được. Thế nhưng, tuổi già sinh
học thì có.  Một lần nọ, một chị còn khá trẻ bồng đứa bé đến tôi khám
bệnh. Đứa bé la khóc om sòm, chị dỗ: “Nín đi, nín cho ông ngoại khám
con!”. Thì ra tôi đã đến ông ngoại rồi mà không hay. Tôi hỏi theo thói
quen: Chị là gì của cháu? “Dạ, bà ngoại”. Chị trả lời ngon ơ. Rồi bỗng
đâm ra bẽn lẽn. Tôi vội đánh trống lãng! Nhưng chuyện đó xưa rồi, hai
mươi năm trước rồi. Mới đây, tôi gặp lại một người quen cũ quê nhà,
hơn nửa thế kỷ chưa gặp. Nàng nhắc từ chuyện đi câu cá, hái chùm ruột
đến trèo động cát như mới ngày nào. Đột nhiên nàng nói bây giờ em đã
có cháu gọi bằng bà Cố!
Tôi nhớ Trịnh Công Sơn viết: “Về thu xếp lại/ Ngày trong nếp ngày/ Vội
vàng thêm những lúc yêu người…Cuồng phong cánh mỏi/…”  mà tôi đã trích
dẫn trong cuốn Gió heo may đã về (1997),  nhưng khi gởi tặng cho anh
bạn nhạc sĩ Miên Đức Thắng lúc đó đang ở Đức, anh phone phản đối: làm
gì có chuyện vội vàng thêm những lúc yêu người ! Tôi hiểu, anh vẫn
đang còn rất… ung dung, từ tốn kia mà!

Phần tôi,  đôi khi cũng thấy mình cần về thu xếp lại/ ngày trong nếp
ngày mà… không dễ. Bừa bãi quen rồi. Lười biếng quen rồi. Xung quanh
chỗ ngồi là một chồng sách ngổn ngang, cao nghệu,  rất mất trật tự,
nhưng có ai lỡ tử tế sắp xếp lại thế nào tôi cũng la toáng lên! Mất
trật tự mà tôi biết cái nào nằm ở đâu!
Còn  “làm những việc mình thích” ư? Đương nhiên rồi. Nhân sinh quý
thích chí. Không cần phải đợi “cổ lai hy” mới vậy. Phải làm những việc
mình thích ngay bây giờ đi! Bởi già dẫn tới già cả, già khú đế mau lắm
đó! Dịp này xin gởi các bạn bài “Già sao cho sướng” đọc vui nhé.
Thân mến,

Già sao cho sướng

Già thì khổ, ai cũng biết. Sanh bệnh lão tử! Nhưng già vẫn có thể
sướng. Muốn sống lâu thì phải già chớ sao! Già có cái đẹp của già.
Trái chín cây bao giờ cũng ngon hơn trái giú ép. Cái sướng đầu tiên
của già là biết mình… già, thấy mình già, như trái chín cây thấy mình
đang chín trên cây. Nhiều người chối từ già, chối từ cái sự thật đó và
tìm cách giấu cái già đi, như trái chín cây ửng đỏ, mềm mại, thơm tho
mà ráng căng cứng, xanh lè thì coi hổng được.

Mỗi ngày nhìn vào gương, người già có thể phát hiện những vẻ đẹp bất
ngờ như những nếp nhăn mới xòe trên khóe mắt, bên vành môi, những món
tóc lén lút bạc chỗ này chỗ nọ, cứng đơ, xơ xác… mà không khỏi tức
cười! Quan sát nhìn ngắm mình như vậy, ta mới hiểu hai chữ “xồng xộc”
của Hồ Xuân Hương:

“Chơi xuân kẻo hết xuân đi.

Cái già xồng xộc nó thì theo sau!” .

Có lẽ nữ sĩ lúc đó mới vào lứa tuổi 40! Thời ta bây giờ, 40 tuổi lại
là tuổi đẹp nhất. Phải đợi đến 80 mới gọi là hơi già. Trong tương lai,
khi người ta sống đến 160 tuổi thì 80 lại là tuổi đẹp nhất! Tuy vậy,
thực tế, già thì khó mà sướng. Con người ta có cái khuynh hướng dễ
thấy khổ hơn. Khổ dễ nhận ra còn sướng thì khó biết! Một người luôn
thấy mình… sướng thì không khéo người ta nghi ngờ hắn có vấn đề… tâm
thần! Nói chung, người già có ba nỗi khổ thường gặp nhất, nếu giải
quyết được sẽ giúp họ sống “trăm năm hạnh phúc”:

* Một là thiếu bạn!
Nhìn qua nhìn lại, bạn cũ rơi rụng dần… Thiếu bạn, dễ hụt hẫng, cô đơn
và dĩ nhiên… cô độc. Từ đó dễ thấy mình bị bỏ rơi, thấy không ai hiểu
mình! Quay quắt, căng thẳng, tủi thân. Lúc nào cũng đang như:

“Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt

Ta nằm dài nghe ngày tháng dần qua…!”

(Thế Lữ).

Người già chỉ sảng khoái khi được rôm rả với ai đó, nhất là những ai
“cùng một lứa bên trời lận đận”… Gặp đựơc bạn tâm giao thì quả là một
liều thuốc bổ mà không bác sĩ nào có thể biên toa cho họ mua được!

Để giải quyết chuyện này, ở một số nước tiên tiến, người ta mở các
phòng tư vấn, giới thiệu cho những người già cùng sở thích, cùng tánh
khí, có dịp làm quen với nhau. Người già tự giới thiệu mình và nêu
“tiêu chuẩn” người bạn mình muốn làm quen. Nhà tư vấn sẽ “matching” để
tìm ra kết quả và làm… môi giới…Dĩ nhiên môi giới cho họ kết bạn. Còn
sau này họ thấy tâm đầu ý hợp tiến tới hôn nhân (nếu còn độc thân) thì
họ ráng chịu! Đó là chuyện riêng của họ. Ngày trước, Uy Viễn tướng
công mà còn phải than:

Tao ở nhà tao tao nhớ mi

Nhớ mi nên phải bước chân đi

Không đi mi bảo rằng không đến

Đến thì mi hỏi đến làm chi

Làm chi tao có làm chi đựơc

Làm được tao làm đã lắm khi…

Nguyễn Công Trứ

Rồi họ dạy người già học vi tính để có thể “chat”, “meo” với nhau chia
sẻ tâm tình, giải tỏa stress… Thỉnh thoảng tổ chức cho các cụ họp mặt
đâu đó để được trực tiếp gặp gỡ, trao đổi, dòm ngó, khen ngợi hoặc…
chê bai lẫn nhau. Khen ngợi chê bai gì đều có lợi cho sức khỏe! Có dịp
tương tác, có dịp cãi nhau là sướng rồi. Các tế bào não sẽ đựơc kích
thích, được hoạt hóa, sẽ tiết ra nhiều kích thích tố. Tuyến thượng
thận sẽ hăng lên, làm việc năng nổ, tạo ra cortisol và epinephrine làm
cho máu huyết lưu thông, hơi thở trở nên sảng khoái, rồi tuyến sinh
dục tạo ra DHEA (dehydroepiandosterone), một kích thích tố làm cho
người ta trẻ lại, trẻ không ngờ!

…Dĩ nhiên phải chọn một nơi có không khí trong lành. Hoa cỏ thiên
nhiên. Thức ăn theo yêu cầu. Gợi nhớ những kỷ niệm xưa… Rồi dạy các cụ
vẽ tranh, làm thơ, nắn tượng… Tổ chức triển lãm cho các cụ. Rồi trình
diễn văn nghệ cây nhà lá vườn. Các cụ dư sức viết kịch bản và đạo
diễn. Coi văn nghệ không sướng bằng làm … văn nghệ!

* Cái thiếu thứ hai là thiếu… ăn !

Thực vậy. Ăn không phải là tọng là nuốt là xực là ngấu nghiến …cho
nhiều thức ăn! Ăn không phải là nhồi nhét cho đầy bao tử! Trong cuộc
sống hằng ngày có nhiều thứ nuốt không trôi lắm! Chẳng hạn ăn trong
nỗi sợ hãi, lo âu, bực tức; ăn trong nỗi chờ đợi, giận hờn thì nuốt
sao trôi? Nuốt là một phản xạ đặc biệt của thực quản dưới sự điều
khiển của hệ thần kinh. Một người trồng chuối ngược vẫn có thể nuốt
được dễ dàng! Nhưng khi buồn lo thì phản xạ nuốt bị cắt đứt! Nhưng các
cụ thiếu ăn, thiếu năng lựơng phần lớn là do sợ bệnh, kiêng khem quá
đáng. Bác sĩ lại hay hù, làm cho họ sợ thêm! Nói chung, chuyện ăn uống
nên nghe theo mệnh lệnh của… bao tử:

Cư trần lạc đạo thả tùy duyên

Cơ tắc xan hề khốn tắc miên…”

(Ở đời vui đạo hãy tùy duyên

Đói đến thì ăn mệt ngủ liền…)

Trần Nhân Tông

“Listen to your body”. Hãy lắng nghe sự mách bảo của cơ thể mình! Cơ
thể nói… thèm ăn cái gì thì nó đang cần cái đó, thiếu cái đó! Nhưng
nhớ ăn là chuyện của văn hóa ! Chuyện của ngàn năm, đâu phải một ngày
một buổi. Món ăn gắn với kỷ niệm, gắn với thói quen, gắn với mùi vị từ
thuở còn thơ! Người già có thể thích những món ăn…kỳ cục, không sao.
Đừng ép! Miễn đủ bốn nhóm: bột, đạm, dầu, rau…Mắm nêm, mắm ruốc, mắm
sặc, mắm bồ hóc, tương chao… đều tốt cả. Miễn đừng quá mặn, quá
ngọt…là được. Cách ăn cũng vậy. Hãy để các cụ tự do tự tại đến mức có
thể đựơc. Đừng ép ăn, đừng đút ăn, đừng làm “hư” các cụ! Cũng cần có
sự hào hứng, sảng khoái, vui vẻ trong bữa ăn. Con cháu hiếu thảo phải
biết … giành ăn với các cụ. Men tiêu hoá được tiết ra từ tâm hồn chớ
không chỉ từ bao tử.

* Cái thiếu thứ ba là thiếu vận động !

Già thì hai chân trở nên nặng nề, như mọc dài ra, biểu không chịu nghe
lời ta nữa! Các khớp cứng lại, sưng lên, xương thì mỏng, giòn, dễ vỡ,
dễ gãy…! Ấy cũng bởi cả một thời trai trẻ đã “Đi đâu loanh quanh cho
đời mỏi mệt…” (TCS)! Bác sĩ thường khuyên vận động mà không hướng dẫn
kỹ dễ làm các cụ ráng quá sức chịu đựng, lâm bệnh thêm. Phải làm sao
cho nhẹ nhàng mà hiệu quả, phù hợp với tuổi tác, với sức khỏe. Phải từ
từ và đều đều. Ngày xưa người ta săn bắn, hái lượm, đánh cá, làm
ruộng, làm rẫy… lao động suốt ngày. Bây giờ chỉ ngồi quanh quẩn trước
TV!. Có một nguyên tắc “Use it or lose it!” . Cái gì không xài thì
teo! Thời đại bây giờ người ta xài cái đầu nhiều quá, nên “đầu thì to
mà đít thì teo”. Thật đáng tiếc!
Không cần đi đâu xa. Có thể tập trong nhà. Nếu nhà có cầu thang thì đi
cầu thang ngày mươi bận rất tốt. Đi vòng vòng trong phòng cũng được.
Đừng có ráng lập “thành tích” làm gì! Tập cho mình thôi.. Từ từ và đều
đều… Đến lúc nào thấy ghiền, bỏ tập một buổi … chịu hổng nổi là được!
Nguyên tắc chung là kết hợp hơi thở với vận động. Chậm rãi, nhịp
nhàng. Lạy Phật cũng phải đúng… kỹ thuật để khỏi đau lưng, vẹo cột
sống. Đúng kỹ thuật là giữ tư thế và kết hợp với hơi thở. Đó cũng
chính là thiền, là yoga, dưỡng sinh… ! Vận động thể lực đúng cách thì
già sẽ chậm lại. Giảm trầm cảm, buồn lo. Phấn chấn, tự tin. Dễ ăn, dễ
ngủ…Tóm lại, giải quyết đựơc “ba cái lăng nhăng” đó thì có thể già mà…
sướng vậy!
Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui