Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
28 Dec.2012

ROMANIA: NOEL 1989 GIẢI

PHÓNG  CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI

GIA ĐÌNH TRỊ

Noël  đẫm máu của Ceausescu (1)
pvd.net 28.12.12

Cuộc nổi dậy chống nhà độc tài  Ceausescu tại Rumani năm 1989

(LND : Cuốn  « Những ngày cuối cùng của các nhà độc tài » do tuần báo L’Express và NXB Perrin  phối hợp phát hành vào tháng 10/2012, tập hợp 24 bài viết chọn lọc của các nhà  sử học và nhà báo nổi tiếng của Pháp, do Diane Ducret và Emmanuel Hecht chủ  biên. Từ Mussolini, Hitler, Stalin cho đến Mao Trạch Đông, Tito, Ceausescu, Pôn  Pốt, Saddam Hussein, Ben Ali…cuốn sách phác họa lại một nửa thế kỷ với những  cuộc đảo chính, nổi dậy, âm mưu, các cuộc tàn sát, sự dối trá của các chế độ cầm  quyền, và đặc biệt là sự cáo chung của các nhà độc tài. Trước hết xin phép giới  thiệu với độc giả bài viết của Marion Guyonvarch và Eric Pelletier về mùa Noël  đầy khói lửa năm 1989 tại Rumani).
Năm 1989,  khi các « cuộc cách mạng nhung » liên tiếp diễn ra ở Đông Âu, « Conducator »  Ceausescu vẫn điều hành Rumani với bàn tay sắt. Nhưng các cuộc nổi dậy ở  Bucarest ngày 21/12/1989 đã làm đảo lộn tất cả. Bốn ngày sau đó, nhà độc tài và  vợ đã bị xử bắn sau một phiên xử chớp nhoáng.
Đó là sự giận  dữ, bất lực hay nỗi sợ hãi ? Một luồng khí lạnh chạy dọc theo xương sống Nicolae  Ceausescu, hôm 21/12/1989. Khuôn mặt bị phân hủy, được chiếu sáng bởi ánh mặt  trời mùa đông yếu ớt, chỉ còn là một chiếc mặt nạ hóa đá. Chỉ có đầu mũi nhọn  như chiếc nỏ của ông ta là còn giữ lại những nét của « Conducator », con người  quyền lực gần như là một Thượng đế, đã lãnh đạo nước Rumani cộng sản từ một phần  tư thế kỷ.
Bốn hôm trước  đó, các vụ nổi dậy đã nổ ra ở Timisoara, miền tây đất nước, phản đối lại vụ trục  xuất mục sư Laszlo Tokes khỏi nhà thờ. Lực lượng an ninh đã nổ súng vào đám  đông. Một vụ tàn sát. Vừa mới công du Iran về, người đứng đầu đất nước đã cho tổ  chức một cuộc mít-tinh lớn được truyền hình trực tiếp, trước trụ sở Trung ương  Đảng ở Bucarest. Ở phía dưới ban-công là những người công nhân được huy động đến  để vỗ tay mướn.

Nhưng những  tiếng gào thét càng lúc càng to, không thể dập tắt nổi : « Timisoara !  Timisoara ! Timisoara ! ». Trước khi vội vã rời đi, Ceausescu có thể nhận ra  những lá cờ Rumani màu xanh-vàng-đỏ, những người biểu tình vứt bỏ các huy hiệu  cộng sản. Cuộc biểu dương lực lượng khổng lồ này trở thành biểu tượng của một  cuộc nổi dậy, sẵn sàng truất phế một trong những nhà độc tài kiểu Stalin cuối  cùng của châu Âu.

« Dòng Danube  tư duy », biệt danh của Ceausescu, đã trôi ngược dòng lịch sử, bị đe dọa bởi các  cuộc cách mạng hòa bình ở các nước láng giềng : Praha, Varsovie và cả Berlin, từ  khi bức tường nổi tiếng bị sụp đổ chỉ trong một đêm - đêm 9/11 trước đó. Liên Xô  của ông Gorbachev cố gắng cứu vãn chế độ cộng sản bằng cách đổi mới, dù phải  chấm dứt chiến tranh lạnh.

Còn Ceausescu  vẫn luôn ảo tưởng về tinh thần dân tộc của người Rumani, duy trì mối ngờ vực lâu  đời của đồng bào mình đối với người Nga. Việc lên án sự can thiệp của Liên Xô  vào Praha năm 1968 thậm chí khiến ông được một số cảm tình ở phương  Tây. « Ceausescu là sản phẩm của sự xung đột giữa hai thế giới. Ngay khi bên  bắt tay nhau trên đầu Rumani, là ông ta trở nên vô dụng ». Gelu Voican  Voiculescu, một bộ trưởng trong chính phủ đầu tiên sau khi chế độ Ceausescu sụp  đổ, đã nhận xét như thế.

Ở tuổi thất  tuần, bị chứng hoang tưởng (ông ta chỉ còn tin tưởng vào bà vợ là Elena, nhân  vật số hai của chế độ), Ceausescu ngần ngại không muốn đối đầu với thực tế. Bắt  đầu bằng vấn đề sức khỏe, như lời một nhân chứng quan trọng vào thời đó là  Stefan Andrei, cựu Ngoại trưởng. Ngày nay sống với cây cảnh và kỷ niệm, ông  Andrei tóm tắt :« Ceausescu không muốn lệ thuộc vào điều gì và bất cứ  ai ». Nhà độc tài có vấn đề về tuyến tiền liệt, nhưng không muốn giải phẫu.  Dù không nhìn thấy rõ nữa, ông ta vẫn không muốn đeo  kính.

Nhà độc tài  Ceausescu
Andrei, người  cuối cùng gặp Ceausescu vào buổi tối hôm đó cho biết thêm : « Chúng tôi đã  thúc giục ông ấy nhập khẩu các máy đánh co chữ to từ phương Tây. Ông ta tỏ ra  bình tĩnh, không ý thức được tình trạng nguy hiểm. Chưa bao giờ Ceausescu muốn  đi ẩn náu. Nếu không tại sao ông lại đi ngủ vào lúc 23 giờ ? ». Bên  ngoài, đám người hung hãn tung ra những cú ma-trắc, những loạt súng máy, những  thân người gục chết. Ceausescu luôn từ chối nhìn thẳng vào sự  việc.

Năm giờ sáng  hôm sau, Bucarest thức giấc, những công nhân quét đường phun thật nhiều nước để  làm trôi đi những vũng máu trên các chướng ngại vật ở quảng trường Đại học,  trước khách sạn Intercontinental. Ngày 21/12 là một ngày quyết định. Khoảng 9  giờ rưỡi, đài phát thanh loan báo « tên phản bội Milea tự tử » : Bộ  trưởng Quốc phòng được cho là đã tự bắn vào tim.

Nicolae Ceausescu bèn triệu tập  tướng Victor Stanculescu, một nhân vật mà quan hệ với ông ta khá nhập nhằng. Là  một sĩ quan nổi bật, yêu thích điện ảnh (ngưỡng mộ tài tử người Anh James  Mason), Stanculescu khác biệt với các cán bộ quân đội Rumani nhạt nhẽo. Ông vừa  là một chiến binh vừa là một nhà ngoại giao, thoải mái trong bộ quân phục lẫn bộ  vét xám lịch lãm. Nhưng Conducator tỏ ra ngờ vực trước những thành công của vị  tướng trước phái nữ, vẫn được đề cập đến trong các báo cáo của KGB. Và hơn nữa,  về tham vọng của nhân vật này.

Tại Rumani,  cho đến nay việc nhắc đến cái tên Stanculescu là đủ để lại làm nổ ra một cuộc  tranh luận về các sự kiện tháng 12 năm 1989 : đó là một cuộc nổi dậy của quần  chúng hay là một vụ đảo chánh được Liên Xô hỗ trợ ? Victor Stanculescu có thể đã  mơ đến chức vụ người đứng đầu đất nước : ông đã là Bộ trưởng Quốc phòng năm 1990  và 1991, sau khi chế độ Ceausescu sụp đổ. Nhưng ngày nay ông là một ông già tám  mươi, bị chính trường và xã hội ruồng bỏ, sống trong một trại giam ở Jilava –  một nhà tù chủ yếu để nhốt những tên trộm vặt hơn là các cựu lãnh đạo. Năm 2008,  tư pháp đã công nhận một cách trễ tràng, Stanculescu là người đã ra lệnh nổ súng  vào đám đông ở Timisoara, cho dù ông luôn chối tội. Về phía những người ủng hộ  ông thì cho là Stanculescu đã để quân đội đứng về phía những người nổi  dậy.

Tuần báo Pháp  L’Express đã gặp gỡ nhân chứng chủ chốt của lịch sử Rumani trong nhà tù vào  tháng 6/2011. Dáng dấp quý phái và ánh mắt nhìn thẳng, người đàn ông 83 tuổi đã  nói về sự tiến nhanh này của lịch sử bằng cách mỉa mai về điều mà ông gọi – bằng  tiếng Pháp – là ký ức từ thế giới bên kia. Ông nhắc lại, vào thời đó, ông ở cái  thế « đứng giữa hai cột xử bắn ».

Vào cái đêm 21  rạng 22 tháng 12, Stanculescu phải lao vào một cuộc chiến mà vũ khí không thể hỗ  trợ được gì : ông phải chiến đấu với chính lương tâm mình. Vị cựu tướng lãnh  khẳng định như đinh đóng cột, là ông đã muốn « giữ thái độ trung lập » vào giây  phút quyết định, dù phải dùng mưu mẹo để khỏi phải nhúng tay vào. Lúc sáng sớm,  ông đã quấn băng bột chân trái từ bàn chân lên đến bẹn. Thế là chân thấp chân  cao, ông đến trụ sở Trung ương Đảng. Tại đây Stanculescu chỉ thấy « tâm trạng  kích động, căng thẳng, sợ hãi ».

Trong không  khí cáo chung của chế độ, hai vợ chồng Ceausescu gọi ông lên tầng một. « Tôi  mời anh đến để lãnh đạo quân đội ! ». Nhưng vào cuối buổi sáng, tướng  Stanculescu đã giữ khoảng cách : thay vì trấn áp, ông bí mật ra lệnh cho các  trung đoàn quay về doanh trại, và đề nghị hai vợ chồng lãnh tụ nên đi trốn bằng  máy bay, mà ông hy vọng sang được hẳn nước Bulgari láng giềng. Vào khoảng 15  giờ, Stanculescu bắt liên lạc chính thức lần đầu tiên với chính quyền dân sự  mới, qua trung gian của Ion Iliescu, đại diện Hội đồng Cứu quốc và là Tổng thống  tương lai của Rumani.

Vào buổi trưa  hôm đó, điều khẩn cấp phải làm lại là việc khác : làm sao giúp hai vợ chồng  Ceausescu thoát khỏi đám đông càng lúc càng trở nên đe dọa. Lúc 12 giờ 9 phút,  khi đã cắt được những ăng-ten trên nóc, phi công trực thăng Vasile Manutan đáp  xuống tòa nhà. Ở phía dưới, những người tiên phong hồ hởi của cách mạng, một cựu  võ sĩ quyền Anh, một nữ điện thoại viên, rồi một đám đông sinh viên, đã phá được  các cánh cửa của tòa nhà trung tâm quyền lực. Đám nhân viên cạo giấy quan liêu  của Securitate (an ninh) nhảy ra khỏi các cửa sổ như những confetti được tung ra  nhân ngày quốc khánh. Và chiếc trực thăng chở Ceausescu cùng các cận vệ bắt đầu  chuyến bay đào thoát vô định.

( Thụy  My-RFI )
Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui