Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
26 Aug.2010
XUÂN SÁCH MỘT NHÂN CÁCH LỚN...
Tạp bút
Lê Xuân Quang
(Nhân 2 năm ngày Nhà thơ - Nhà Văn Xuân Sách qua đời: 2.6.2008 – 2.6.2010 - Lxq.org: Cho đăng lại bài viết này của tác gỉa rút từ mạng www.vanchuongviet.org ngày 7.6.2008 cùng toàn văn tác phẩm CHÂN DUNG NHÀ VĂN của Xuân Sách. Mời các bạn cùng thưởng thức:

xxx

Tôi đi mổ mắt để thay thủy tinh thể nên không được đọc.
Chiếc máy tính xách tay vẫn để trên bàn, ’’thèm’’ đọc nhưng bác sĩ không cho phép. 7 ngày sau , hôm nay - để giải cơn thèm - ’’liều’’ mở trang VCV , được tin Nhà thơ Xuân Sách đẵ ra đi, về với cát bụi.
Tôi chưa một lần được gặp mặt nhà thơ mặc dù đã biết tên ông qua những vần thơ chân dung nhà văn do bạn bè đọc cho nghe từ mấy chục năm trước... các vần thơ thu hút, làm tôi chú ý rồi tìm hiểu và tìm đọc các tác phẩm của những nhà văn có tên tuổi trên văn đàn Việt Nam được Xuân Sách ‚’’Vẽ chân dung’’ hòng nhận diện được chính xác chân dung những người được Xuân Sách vẽ.. Cuộc tìm kiếm cứ dần dần ngấm vào trở thành ý thích...
Cuộc đời và cơ duyên đưa tôi đến Đức sinh sống. Nơi đây thời kì đầu những năm 90 của thế kỉ 20 - rất thiếu sách báo tiếng Việt. Nhung có chung niềm đam mê, bạn bè cung nhau cung cấp cho tôi khá nhiều sách - báo nên tuy so với ở trong nước chưa bằng song cũng không đến nỗi nào....
Một lần đến thăm nhà thơ Thế Dũng ở Berlin, anh đưa cho tập Chân Dung Nhà Văn - hỏi: Anh đã đọc tập thơ này chưa? Nếu chưa, hãy đọc thử.
Cầm tập thơ trên tay, điều làm tôi chú ý nhất: Phần thơ được người nào đó chép tay, còn phần Lời nói đầu , Lời nói cuối và Lời tâm sự của tác gỉa thì Photocoppi từ cuốn sách...
Tập sách khổ A.5 mỏng dính, tôi chưa đọc ngay mà lần dở từng trang nhìn lướt, thầm cảm phục người nào đó đã cất công chép lại. Với nét chữ rắn , sắc , người bạn không quen biết kia đã gửi cho độc gỉa ngoài này một tác phẩm gía trị.
Về nhà, sau khi chia tay Thế Dũng. Tôi đọc… đọc… rất nhiều lần và cố tìm hiểu để nhận diện được toàn vẹn bức chân dung mà tác gỉa vẽ. Điều quan trọng: cố làm sao hiểu, đồng cảm rồi suy nghĩ về nhứng nét vẽ sắc xảo, tinh tế, thâm sâu và cả trào lộng… Tuy cố gắng lắm cũng chĩ nhận diện tạm gọi là ’’tương đối’’ được khoảng 2/3 trong tổng số 100 chân dung do tác gỉa ’’vẽ’’. Tôi thầm nhắc nhất định sẽ có ít nhất một lần trong đời được gặp nhà thơ - ngưòi thư kí của thời đại Văn Chương Việt - mà tôi vô cùng khâm phục, kính yêu. Trên văn đàn Việt Nam có nhiều nhà văn, nhà thơ có những tác phẩm gây dấu ấn khó phai mờ trong tâm khảm độc gỉa. Trong số họ, người có tác phẩm dầy, có tác phẩm mỏng, thậm chí chỉ có vài ba câu thơ nhưng đã ghi dấu ấn trong lòng người đọc Việt như:
Thanh Tịnh:
Dễ trăm lần không dân cũng chịu
Khó vạn lần dân liệu cũng xong
Huỳnh Văn Nghệ:
Ai về Bắc ta về với
Thăm lại non sông giống Lạc Hồng
Từ độ mang gươm đi mở cõi
Trời Nam thương nhớ đất Thăng long
Và còn nhiều, rất nhiều… những câu, đoạn, bài thơ đã thấm sâu vào lòng ngưòi đọc, đi vào lịch sử của dân tộc. Xuân Sách không chỉ để lại một câu, một đoạn mà còn là cả tác phẩm với hàng trăm câu thơ làm người đọc đồng cảm, suy tư, trăn trở… cùng tác gỉa.
Hôm nay ông đã đi rồi.
Thương tiếc một con người, có tấm long nhân ái, rộng mở. . một nhân cách lớn.
Xuân Sách - Một con người dành tât cả cuộc đời: Tâm tư, tình cảm và lòng dũng cảm - cho nền văn chương nước Việt. Ông như một sử gia, bất chấp tất cả đề viết lên những vần thơ bất hủ…
Ông đã ra đi vào cõi vĩnh hằng khi mà người đọc đang còn kì vọng ở 100 bức chân dung thư hai…Tiếc thay điều mong ước đó của người đọc Việt Nam đã không thể trở thành sự thật.
Kính viếng hương hồn ông bằng ngay bức chân dung tự họa của ông trong tác phẩm CHÂN DUNG NHÀ VĂN:

100
Cô giáo làng ta đã chết rồi
Một đêm Ra trận đất bom vùi
Xót xa Đình Bảng người Du Kích
Đau đớn Bạch Đằng lũ trẻ côi
Đường tới chiến công, gân cốt mỏi
Lối vào lửa đạn tóc da mồi
Mặt trời ảm đạm quê hương cũ
Ở một cung đường, rách tả tơi...(*)
Bệnh viện Mắt Bisdoft - Berlin 04.06.08
(*) : Cô giáo làng ... Ra trận…Người Du kích Đình Bảng…Bạch Đằng Giang… - ở mỗi câu thơ trong bài chân dung tự họa là tên một tác phẩm của Xuân Sách.
-----------------------
CHÂN DUNG NHÀ VĂN - 1
Xuân Sách
1.
''Xung kích tràn lên nước vỡ bờ
Đã vào lửa đỏ hãy còn mơ
Bay chi mặt trận trên cao ấy
Quên chú Nai đen, vẫn đùng chờ''.
2
Bỉ vỏ một thời oanh liệt nhỉ
Sóng gầm sông lấp mấy ai hay
Cơn bão đến động rừng Yên Thế
Con hổ già uống rượu giả vờ say.
3
Vang bóng một thời đâu dễ quên
Sông Đà cũng muốn đẩy thuyền lên
Chén rượu tình rừng cay đắng lắm
Tờ hoa lại trút lệ ưu phiền.
4
Hai đợt sóng dâng, Một khối hồng
Không làm trôi được chút Phấn thông
Chao ơi Ngói mới, nhà không mới
Riêng còn chẳng có, có gì Chung

5
Điêu tàn ư? đâu chỉ có Điêu tàn
Ta nghĩ tới Vàng sao từ thuở ấy
Chim báo bão lựa chiều cơn gió dậy
Lựa ánh sáng trên đầu
mà thay đổi sắc Phù sa
Thay đổi cả cơn mê,
ai dám bảo con tầu không mộng tưởng
Mỗi đêm khuya không uống một vầng trăng
Lòng cũng như tầu, ta cũng uống
Mắt anh em trong suối cạn
Hội nhà văn.
6
Trên biển lớn lênh đênh sóng nước
Tức trông về xóm mới khuất xa
Cỏ non nay chắc đã gìa
Buồn tênh lại giở thư nhà ra xem.
7
Dế Mèn lưu lạc mười năm
Để O Chuột phải ôm cầm thuyền ai
Miền Tây xem đã tàn phai
Trăng Thề một mảnh lạnh ngoài đảo hoang.
8
Bác kép tư bền rõ đến vui
Bởi chưng Tranh tối, bác nhầm thôi
Bới tung Đống rác nên trời phạt
Trời phạt chưa xong, bác đã cười.
9
Các vị La hán chùa Tây phương
Các vị gầy qúa, tôi thì béo
Năm xưa tôi hát Vũ trụ ca
Bây giờ tôi hát Đất nở hoa
Tôi hát chiến tranh như trẩy hội
Đừng nên xấu hổ khi nói dối
Việc gì ủ mặt với mày chau
Trời mỗi ngày lại sáng có sao đâu.
10
Quá tuổi hoa niên đã bạc đầu
Tình còn dang dở tận hàng châu
Khúc ca mới hát sao buồn thế
Hai nửa yêu thương một nửa sầu.
11.
Trăng sáng soi riêng một mặt người
Chia ly đôi bạn cách phương trời
Ước mơ của đất, anh về đất
Im lặng mà không cứu nổi đời.
12
Nên danh nên gía ở làng
Chết vì ông lão bên hàng xóm kia
Làm thân Con chó xá gì
Phận đành xấu xí cũng vì miếng ăn.
13
Một nắm xương khô cũng gọi mỡ
Quanh năm múa bút để mua cười
Tưởng cụ vẫn bơi Giòng nước ngược
Nào ngờ trở gío lại trôi xuôi
14
Phất rồi ông mới ăn Khao
Thơ Ngang chạy dọc bán rao một thời
Ông đồ phấn, ông đồ vôi
Bao giờ xé xác để tôi ăn mừng.
15
Vị nghệ thuật nửa cuộc đời,
Nửa đời sau lại vị người ngồi trên
Thi nhân còn một chút duyên
lại vò cho nát, lại lèn cho đau
Bình thơ tới thuở bạc đầu
Vẫn chưa thể tất nổi câu nhân tình
Giật mình mình lại thương mình
Tàn canh tỉnh rượu bóng hình cũng tan.
16
Vốn cùng nhân dân tiến lên
Muà đông năm ấy bỏ quên cờ đào
Quay về nấp bóng ca dao
Giật mình nghe một tiếng chào Văn Ngan.
17
Hỏng đôi mắt phải đâu là mất hết
Trong cặp còn hồ sơ điệp viên
Ông cố vấn chẳng sợ gì cái chết
Cao điểm cuối cùng quyết chí xông lên
18
Đám cháy ở sau lưng
Đám cháy ở trước mặt
Than ôi mày chạy đâu
Dưới vòm trời quen thuộc
Đốt bao nhiêu cỏ mật
Không bay mùi thơm tho
Càng hun càng đỏ mắt
Quay về thung lũng cò.
20
Mãi hái Hoa dọc chiến hào
Bỏ quên Chồi biếc lúc nào không hay
Thói quen cũng lạ lùng thay
Trồng cây táo lại mọc cây bạch đàn.
21.
Trường sơn đông em đi hái măng
Trường sơn tây anh làm thơ cho lính
Đời có lúc bay lên vầng trăng
Lại rơi xuống chiếc xe không kính
Thế đấy!
tuy không ở chiến trường,
nghe tiếng bom cũng mạnh!
22
Thao thức năm canh nghĩ chẳng ra
Trò chơi nguy hiểm đãy thôi mà
Lửng lơ giữa khoảng trong xanh ấy
Để mối đùn lên cái gốc gìa
23
Trời thí cho ông Vụ lúa chiêm
Ông xây sân gạch với xây thềm
Con đường mòn ấy ông đi mãi
Lưu lạc lâu rồi mất cả tên
24
Mấy lần lỡ bước sang ngang
Thương con bướm đậu trên giàn mồng tơi
Trăm hoa thân rã cánh rời
Thôi đành lấy đáy giếng thơi làm mồ.
25
Nhọc nhằn theo bước Con trâu
Hỡi người áo trắng nông sâu đã từng
Mỗi bước đi, một bước dừng
Mà sao vẫn lạc giữa rừng u minh.
26
Từ trong hom giỏ chui ra
Đã toan gánh vác sơn hà chị ơi
Định đem cái lạt buộc người
Khổ thân ông lão vịt trời phải chăn.
27
Tưởng chuyện như đùa, hóa ra thật
Biết ông sòng phẳng tự bao giờ
Cái con thò lò quay sáu mặt
Vồ hụt mấy lần, ông vẫn trơ.
28
Đường chúng ta đi trong gió lửa
Còn mơ chi tới Những cánh buồm
Từ thuở tóc xanh đi Vỡ đất
Đến bạc đầu, sỏi đá chưa thành cơm.
29
Bao năm ngậm ngải tìm trầm
Giã từ quê mẹ xa giòng hương giang
Bạc đầu mới biết lạc đường,
Tay không nay lại vẫn hoàn tay không
Mộng làm gịot nước ôm sông
Ômg sông chẳng được tơ lòng gío bay.
30
Tài ba thằng mõ cỡ chuyên viên
Chia xôi, chia thịt lại chia quyền
Việc làng việc nước là như thế
Lộn xộn cho nên phải tắt đèn.
31
Mấy lần đất nước đứng lên
Đứng lâu cũng mỏi cho nên phải nằm
Hại thay một Mạch nước ngầm
Cuốn trôi đất quảng lẫn rừng xà nu.

32
''Sông Mã xa rồi, Tây Tiến Ơi!''
Về làm xiếc khỉ với đời thôi
Nhà đồi một nóc chênh vênh lắm
Sống tạm cho qua một kiếp người
Áo sờn thay chiếu anh về đất
Mây đầu ô trắng Ba Vì xanh
Gửi hồn theo mộng về Tây Tiến
''Sông Mã gầm lên, khúc độc hành''
33
Cha và con và... họ hàng
Hết bay mùa thóc lẫn Mùa lạc
Cho nên chiến sỹ thiếu lương ăn
Họ sống chiến đấu càng khó khăn
Tháng ba ở Tây nguyên đỏ lửa
Tháng tư lại đi xa hơn nữa
Đường đi ra đảo, đường trong mây
Những người trở về mấy ai hay
Xung đột mỗi ngày thêm gay gắt
Muốn làm cách mạng nhưng lại dát.
34
Tấm áo hào hoa, bạc gió mưa
Anh thành đồng chí tự bao giờ
Trăng còn một mảnh treo đầu súng
Cái ghế quan trường giết chết thơ.
(xem tiếp kì 2)
Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui