Bẫy Việt vị của Thủ Tướng - Nhà Văn Lê Xuân Quang - Le Xuan Quang Blog
Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
7 Sep.2012

Bẫy Việt vị của Thủ Tướng Không rõ

Tác giả: Admin   Phân loại:Tin tức nóng   
  Lớn | Vừa | Nhỏ

BẪY VIỆT VỊ CỦA THỦ TƯỚNG  

Osin  Huy Đức
Ủy ban Tài  chính của Quốc hội cần yêu cầu Ngân hàng Nhà nước công bố danh sách các tổng  công ty, tập đoàn nhà nước đã mở tài khoản và ồ ạt chuyển một lượng tiền lớn vào  VietCapital Bank ngay sau khi con gái của Thủ tướng, bà Nguyễn Thanh Phượng,  thôn tính ngân hàng này từ tên gốc của nó là Gia Định. Những con số ấy có thể là  một ví dụ thú vị về “lợi ích nhóm” mà Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nhắc tới  trong đợt kiểm điểm theo Nghị quyết Trung ương Bốn. Nhưng, quan trọng hơn, Quốc  hội cần biết công cụ chủ đạo của nền kinh tế đang được sử dụng như thế  nào.
Kinh Doanh Đa Ngành
Ý tưởng thành lập tập đoàn không chỉ đến từ thời  Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Nhưng, cần có đủ thông tin để phân biệt mô hình tập  đoàn Nguyễn Tấn Dũng với mô hình tập đoàn áp dụng từ những người tiền  nhiệm.
Năm 1994, khi những nỗ lực phát triển kinh tế tư  nhân chững lại vì bị các nhà lý luận “cánh tay phải” của ông Đỗ Mười như Đào Duy  Tùng, Nguyễn Hà Phan, Nguyễn Đức Bình, coi là chệch hướng. Sau Hội nghị giữa  nhiệm kỳ, 1-1994, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã ký hai quyết định thành lập tổng công  ty 90, 91. Trong đó, quyết định 91 có nói đến “thí điểm thành lập tập đoàn kinh  doanh”.
Ý tưởng thành lập tập đoàn là từ ông Đỗ Mười với  quan niệm nền kinh tế cần những quả đấm thép. Nhưng cả ông Kiệt và nhiều ủy viên  bộ chính trị đều tán thành. Lúc ấy, hơn một nửa ủy viên bộ chính trị đã được đưa  tới Hàn Quốc tham quan và gần như ai cũng choáng ngợp mô hình Cheabol của  họ.
Nhưng, từ 1994 cho đến 2005, chưa có tập đoàn  nào được thành lập theo quyết định 91. Cuối nhiệm kỳ thứ II, Thủ tướng Phan Văn  Khải cho lập 3 tập đoàn: Ngày 26-12-2005, tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản  Việt Nam; Ngày 09-01-2006, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông; Ngày 15-5-2006, Tập  đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam Vinashin.
Thủ tướng Phan Văn Khải thừa nhận, ông là người  quyết định cho Vinashin vay 700 triệu USD từ tiền bán trái phiếu chính phủ. Ông  Khải cho rằng, Việt Nam, một nước có hơn 3000 km bờ biển không thể không phát  triển ngành vận tải biển. Suy nghĩ về tiềm lực biển của ông Phan Văn Khải không  sai nhưng đầu tư bằng tiền cho quốc doanh không phải là một cách làm tốt. Nhưng,  sự sụp đổ của Vinashin bắt đầu từ khi tập đoàn này được phép kinh doanh đa  ngành.
Trước Đại hội Đảng lần thứ X, ông Nguyễn Tấn  Dũng được giao làm Tổ trưởng biên tập báo cáo kinh tế của Ban chấp hành Trung  ương trước Đại hội. Ông đòi ghi vào báo cáo chủ trương cho doanh nghiệp nhà nước  được kinh doanh đa ngành. Các thành viên trong tổ phản đối vì điều này ngược với  quan điểm phát triển doanh nghiệp nhà nước xác lập từ thời thủ tướng Võ Văn  Kiệt.
Thay vì tiếp thu, ông Nguyễn Tấn Dũng đã viết ra  giấy, buộc các thành viên trong tổ phải ghi vào Báo cáo kinh tế nguyên văn:  “Thúc đẩy việc hình thành một số tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước mạnh,  hoạt động đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó có một số ngành chính; có nhiều chủ sở  hữu, trong đó sở hữu nhà nước giữ vai trò chi phối”.
Nguyễn Tấn Dũng nhận chức thủ tướng ngày  27-6-2006. Ngày 29-8-2006, ông cho ngành dầu khí được nâng lên quy mô tập đoàn;  Ngày 30-10-2006 ông cho thành lập thêm Tập đoàn Công nghiệp Cao su… Tốc độ thành  lập tập đoàn có chững lại sau khi ông Võ Văn Kiệt khuyến cáo tính ít hiệu quả  của mô hình này trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn số ra ngày 26-7-2007.
Ông Võ Văn Kiệt mất gần 11 tháng sau đó và từ đó  cho đến năm 2011, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đẩy con số tập đoàn từ 5 lên tới  13. Nhưng, không phải số lượng các tập đoàn mà số lượng ngành nghề mà các tập  đoàn này được làm mới là nguyên nhân đẩy các doanh nghiệp nhà nước và nền kinh  tế đến bên bờ vực. Rất nhiều tập đoàn có ngân hàng, công ty tài chính và chúng  ta có thể nhìn thấy đất của Vinashin ở sâu trong đất liền và hầu như không có  tỉnh nào không có một tòa PetroLand mọc lên dưới thời Đinh La Thăng.
Đại Nhảy Vọt
Không có một vị thủ tướng nào thừa kế một cơ  ngơi có thể ngồi mát ăn bát vàng như Nguyễn Tấn Dũng: Tốc độ tăng trưởng cao,  lạm phát thấp; lần đầu tiên Việt Nam có dự trữ ngoại tệ lên tới 23 tỷ đô la; đặc  biệt, chính phủ Phan Văn Khải đã hoàn tất đàm phán để Việt Nam chỉ cần làm thủ  tục kết nạp là trở thành thành viên WTO. Nhưng, ngôi nhà tưởng là vững chãi ấy  đã bị đốt cháy chỉ hơn một năm rưỡi sau đó.
Thoạt tiên, khu vực kinh tế nhà nước được Nguyễn  Tấn Dũng sử dụng như một công cụ để thúc đẩy tăng trưởng. Ông Phan Văn Khải nói:  “Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng muốn tạo ra một thành tích nổi bật ngay trong nhiệm  kỳ đầu tiên của mình, muốn hoàn thành kế hoạch 5 năm chỉ trong 4 năm. Ngay trong  năm 2007, ông đầu tư ồ ạt. Tiền đổ ra từ ngân sách, từ ngân hàng. Thậm chí, để  có vốn lớn, dự trữ quốc gia, dự trữ ngoại tệ cũng được đưa ra. Bội chi ngân sách  lớn, bất ổn vĩ mô bắt đầu”.
Thời Thủ tướng Phan Văn Khải, mỗi khi tổng đầu  tư lên tới trên 30% GDP là lập tức Thủ tướng được báo động. Trước năm 2006, năm  có tổng đầu tư lớn nhất cũng chỉ đạt 36%. Trong khi, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng,  ngay sau khi nhận chức đã đưa tổng mức đầu tư lên 42% và đạt tới 44% GDP trong  năm 2007. Năm 2006, tăng trưởng tín dụng ở mức 21,4% nhưng con số này lên tới  38,7% trong năm 2007. Kết quả, lạm phát cả năm ở mức 12,6%. Chính phủ Nguyễn Tấn  Dũng đã gần như hốt hoảng. Những cú shock được áp dụng sau đó đã làm cho nền  kinh tế trở nên vô phương cứu chữa.
Đầu quý I-2008, khi con số lạm phát lên tới gần  3% mỗi tháng, thay vì chẩn bệnh để có phương thuốc đúng, Chính phủ Nguyễn Tấn  Dũng đã buộc các ngân hàng nâng mức dự trữ bắt buộc từ 10 lên 11%, các ngân hàng  nháo nhào tìm kiếm thêm 20.000 tỷ khiến lãi suất qua đêm thị trường liên ngân  hàng mấy ngày cuối tháng 1-2008 tăng vọt lên tới 27%, trong khi đầu tháng, con  số này chỉ là 6,52%.
Ngày 13-2-2008, Ngân hàng Nhà nước lại ra quyết  định, buộc các ngân hàng thương mại phải mua một lượng tín phiếu trị giá 20.300  tỉ đồng. Cung tiền ngay lập tức lên tới hơn 40.000 tỉ đồng đã làm náo loạn các  tổ chức tín dụng. Các ngân hàng cổ phần buộc lòng phải tăng lãi suất huy động.  Sự chênh lệch về lãi suất đã khiến cho các tổng công ty nhà nước rút tiền, đang  cho vay lãi suất thấp ở các ngân hàng quốc doanh, gửi sang ngân hàng cổ  phần.
Chỉ trong ngày 18-2-2008, các tổng công ty nhà  nước đã rút ra hơn 4.000 tỉ đồng. Các ngân hàng quốc doanh, vốn vẫn dùng những  nguồn tiền lãi suất thấp từ nhà nước đem cho các ngân hàng nhỏ vay lại. Nay  thiếu tiền đột ngột, vội vàng ép các ngân hàng này, rút về. “Cơn khát” tiền mặt  toàn hệ thống đã đẩy lãi suất thị trường liên ngân hàng trong những ngày này có  khi lên tới trên 40%.
Lãi suất huy động tăng, đã khiến cho các ngân  hàng phải tăng lãi suất cho vay. Nhiều ngân hàng buộc khách hàng chấp nhận lãi  suất cho vay 24 - 25%. Các biện pháp chống lạm phát của Chính phủ đã làm cho lạm  phát ba tháng đầu năm 2008 lên tới 9,19%. Ngày 25-3-2008, ngân hàng Nhà nước lại  khiến cho tình trạng khan hiếm tiền mặt thêm nghiêm trọng khi yêu cầu thu về  52.000 tỉ đồng của ngân sách đang được đem cho các ngân hàng quốc doanh vay với  lãi suất 3%/năm.
Từ mức trên 1000, ngày 6-3-2008, chỉ số VN-index  xuống còn 611. Cho dù Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cố dùng uy tín chính trị  của mình để cứu vãn bằng cách tuyên bố rằng, “đầu tư vào chứng khoán bây giờ là  thắng” vì VN-index đã xuống đến đáy. Nhưng, những ngày sau đó, VN-index liên tục  lập đáy mới: Ngày 25-3-2008, 492 điểm; Ngày 5-12-2008, 299 điểm.
Chính những “đại gia” gần gũi thủ tướng nhất lại  “chết” đau thương nhất vì họ đã từng được vay tiền dễ dàng, có dự án dễ dàng, kể  cả các dự án trong khu vực chuẩn bị sáp nhập về Hà Nội. Từ năm 2008, mỗi năm các  đại gia này đã phải chịu lãi suất 24-25%/ năm chưa kể những khoản lót tay, trong  khi giá trị các dự án chỉ có thể bán được phân nửa so với thời 2007. Thay vì tìm  một lối thoát cho nền kinh tế, đặc biệt là khu vực tài chính ngân hàng, giai  đoạn tái cấu trúc ngân hàng, tái cấu trúc nợ lại là một cơ hội kiếm tiền cho  nhiều đại gia thân hữu mới.
Tham nhũng chưa phải là vấn đề lớn nhất dưới  thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Chính phủ Thủ tướng Phan Văn Khải đã từng rất nỗ  lực để tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng. Ban nghiên cứu của Thủ tướng  Phan Văn Khải đã sát cánh nhiều năm với Tổ thi hành Luật Doanh nghiệp. Hơn 500  loại giấy phép đã bị Thủ tướng Phan Văn Khải bãi bỏ. Khi ông Khải rời nhiệm sở,  Tổ công tác tiếp tục đề nghị bãi bỏ thêm hàng trăm giấy phép con. Nhưng, thay vì  ra quyết định, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã giải tán Ban nghiên cứu và để cho  các loại giấy phép lại mọc lên như nấm.
Có lẽ một người đư coi là bảo thủ như ông Đỗ  Mười cũng không thể nào ngờ có ngày “hậu duệ” của mình lại ký lệnh tái độc quyền  nhà nước đối với vàng. Nhà nước đã từng độc quyền vàng, những người sở hữu từ 2  chỉ trở lên từng bị coi là bất hợp pháp. Ngày 24-5-1989, Chủ tịch Hội đồng Bộ  trưởng Đỗ Mười ký Quyết định 139, cho phép tư nhân mở tiệm vàng với điều kiện  chỉ cần ký quỹ 5 lượng. Chỉ sau hai tháng cả nước có tới 400 tiệm vàng. Quyết  định của ông Đỗ Mười được đưa ra như là một giải pháp cộng hưởng để chống lạm  phát.
Trong suốt 23 năm tồn tại của Quyết định 139 nền  kinh tế chưa bao giờ đổ tội lạm phát cho vàng. Vậy mà bất lực trước khủng hoảng  kinh tế, ngày 25-5-2012, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký nghị định 24, giành lấy  quyền sản xuất vàng miếng cho nhà nước và buộc doanh nghiệp kinh doanh vàng  miếng phải có vốn trên 100 tỷ đồng.
Lẽ ra ông Trương Đình Tuyển phải từ chức đứng  đầu nhóm 13 người tư vấn sau khi một quyết định như thế ra đời. Bỏ qua các động  cơ trục lợi, Nghị định 24 là vi hiến vì nó làm cho vàng miếng không phải SJC của  người dân tự nhiên mất giá. Đặc biệt, nó đi ngược lại các cam kết WTO mà ông  Tuyển đóng vai trò quyết định trong đàm phán.
Bẫy Việt Vị
Ngày 2-8-2011, t rung tướng Nguyễn Đức Nhanh  khẳng định trong một buổi họp báo: “Hà Nội không có chủ trương trấn áp người  biểu tình”. Để rồi, ngày 18-11-2011, từ chỗ coi những người biểu tình chống  Trung Quốc là yêu nước, Hà Nội ra thông báo vu cho người biểu tình là “gây rối  Thủ đô”, là có “các thế lực chống đối trong và ngoài nước”.
Dân chúng nào biết, tác giả bản thông báo này là  thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, Phái viên của thủ tướng đặc trách an ninh, tôn  giáo. Buổi tối trước khi bản thông báo được đưa xuống Hà Nội, Tướng Hưởng đã đưa  đến nhà để Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trực tiếp đọc duyệt. Cho dù không có quan  chức nào ở Hà Nội chịu ký, bản thông báo và những “tác phẩm báo chí” bôi nhọ  người biểu tình khác vẫn được phát trên các phương tiện truyền thông của Hà Nội.  Từ đó, các vụ bắt bớ người biểu tình diễn ra khốc liệt liên tục vào các ngày chủ  nhật.
Mấy tháng sau, trong khi chính quyền Thủ đô bị  kiện và phải mang một gương mặt xấu trong mắt dân chúng, ngày 25-11-2011, Thủ  tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị Quốc hội “sớm có luật biểu tình để nhân dân thực  hiện quyền đã được ghi trong Hiến pháp”.
Cũng thời gian đó, trong khi chính phủ đang đứng  trước nguy cơ bị truy vấn bởi món nợ tới hạn không trả được của Vinashin và nguy  cơ sụp đổ của các ngân hàng, ông Nguyễn Tấn Dũng đã việt vị Quốc hội khi đăng  đàn nói về biển đảo. Nguyễn Tấn Dũng đã khiến cho dân chúng tạm quên đi những  vết thương kinh tế do ông gây ra khi trở thành chính trị gia đầu tiên của Hà Nội  nói “Trung Quốc đã dùng vũ lực chiếm Hoàng Sa từ năm 1974”. Ngay cả Bộ chính trị  cũng bị bất ngờ. Ông Dũng đã bí mật soạn bài diễn văn này, diễn đi diễn lại  nhiều lần trước khi xuất hiện ngày 25-11-2011 trong phiên họp toàn thể được  truyền hình trực tiếp.
Sau bài phát biểu ấy, nhằm chuẩn bị dư luận  chống đỡ những đợt kiểm điểm trong nội bộ, thông tin bắt đầu được rỉ tai, “phe  thân Tàu đang tìm cách chống ông Tấn Dũng”. Nhóm “13” hiện đã chuẩn bị theo đơn  đặt hàng của ông Nguyễn Tấn Dũng một bài phát biểu về nhà nước pháp quyền.
Sau khi các đại gia gần gũi ông như Nguyễn Đức  Kiên, Dương Chí Dũng, bị bắt; Trầm Bê ở trong tầm ngắm…, những ai nghĩ rằng ông  Dũng đang hoảng sợ rất có thể sẽ mắc bẫy việt vị. Ông Nguyễn Tấn Dũng rất có thể  lại xuất hiện như một nhà cải cách.

Osin  Huy Đức FACEBOOK  

Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui