Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
19 Jul.2012

Truyện ngắn PHẠM THÀNH Không rõ

Tác giả: Admin   Phân loại:Truyện   
  Lớn | Vừa | Nhỏ

Truyện ngắn Phạm Thành: Người cơ quan 1.
Posted on   by Bà Đầm xòe

(Tặng nhà văn:  N.V.Đ)
"…Đã bảo, dân sắp ngã dạ cả rồi,  làm gì còn thánh nhân thiên tử, làm gì còn người đàng hoàng tử  tế. Nó vẫn cứ là  “nén bạc đâm toặc tờ giấy”. Nó vẫn là “chó nào chó chê cứt”. Ông đã thấm  chưa?..."
Tôi năn nỉ Sinh Tử:
- Sinh Tử ở  lại đi, sáng mai hãy về. Tối rồi mà. Tội gì đi đêm về hôm cho vất vả. Nhưng Sinh  Tử nhất quyết ra về. Tôi nắm bàn tay anh. Bàn tay anh nắm tay tôi mà cũng như  đang buông tay tôi ra. Tôi cảm thấy bàn tay anh lành lạnh.
Tôi lắc lắc  bàn tay anh. Trời đã thực sự về chiều rồi. Tôi đưa mắt nhìn về chân trời phía  Tây, ở đó mặt trời đỏ ối như mầu của quả bưởi chín nẩu, đang từ từ lặn xuống.  Ngày chưa chuyển sang đêm, chập choạng trong một màu sáng, tối. Không gian lặng  lẽ như sắp có tin báo tử ngày tận thế của trái đất. Tiếng tàu hoả “xục xịch”  nặng nề về ga Hà Nội, thỉnh thoảng còi  báo hiệu lại oe oe ré lên như con lợn  đang bị chọc tiết. Tôi cảm thấy có âm hồn nào đó đang há to cái miệng khổng lồ,  háo hức nuốt chửng những âm thanh có trên mặt đất vào cái bụng tối đen và rỗng  tuếch của nó. Có tiếng động của cõi người mà tôi cảm thấy nó như đang hiện hữu  âm u ở chín tầng sâu địa ngục.
Sinh Tử mở mắt  ra nhìn tôi. Đôi mắt ấy có gì đờ đẫn, vô hồn, ngu muội. Không dám nhìn vào đôi  mắt ấy, tôi cúi mặt nhìn xuống, “đụng” ngay vào cái yết hầu lồ lộ đang đưa lên  đưa xuống một cách khó nhọc, vướng víu của anh. Môi anh mấp máy, một âm thanh  nghẹn tắc từ đâu đó trong tim anh rỉ ra:
-  Không. Mình  về.
Đôi mắt anh ứa  ra vài giọt nước mắt.
- Không. Mình  không còn gì ở đây nữa!

Sinh Tử là một  nhà văn. Cái nghề ấy thế nào nhỉ? Tôi là kẻ ngọai đạo, chỉ biết loáng thóang đôi  điều từ hồi học phổ thông và qua những lần trò truyện lăng nhăng với Sinh Tử,  rằng, nhà văn là những người lãng mạn, có trên đời này là để chịu đau, chịu khổ  cho đời, Bởi thế nên Đờ Bandac mới nằm ngửa đợi chết mà tay vẫn hì hụi viết;  Leptonxtoi gần chín mươi tuổi còn bỏ trang trại, vợ con, ôm bọc ra đi tìm văn  hứng, để rồi chết cô đơn ở một cái ga xép vùng Xiberi; rồi chuyện đấu kiếm để  hại mình, biết mà vẫn làm như Puskin, Lecmantop; chuyện tự sát của Heminsuay,  Maiakovsky; ở ta thì có nhà văn Nhất Linh - Nguyễn Trường Tam - trước khi tự tử  còn để lại lời thách đố cho hậu thế: “Đúng sai, để cho hậu thế xử”.
Toàn là những  chuyện thương tâm, bùi ngùi, nghe mà tan nát cả cõi mưu sinh. Nhưng khác hẳn với  tôi, Sinh Tử lại hùng hồn:
- Đối với các  nhà văn chân chính, khi họ thấy sống đủ, họ thường tìm đến cái chết. Ông thương  tâm, bùi ngùi họ mà làm gì? Đó là những cái chết đẹp, cái chết ghi danh vào lịch  sử. Họ, sống đã hiểu cuộc sống, chết cũng đã rất hiểu cái chết.
Hiểu được cái  chết ư? Tôi như chú ếch ngồi đáy giếng có rửa tai triệu lần cũng không hiểu được  cái lẽ sống chết của những người hành nghề văn chương như Sinh Tử.
Sinh Tử giảng  giải tiếp cho tôi:
- Cái chết đối  với con người, không mới nhưng cũng chẳng cũ. Hàng triệu năm nay con người đã  sống, đã chết. Điều quan trọng là người ta biết phải chết vào lúc nào và như thế  nào.
Sinh Tử càng  giảng giải thì tôi lại càng như kẻ lạc loài ở chốn côn trùng sâu bướm. Có nghe  đấy, có phát ra âm thanh đấy, nhưng chẳng hiểu nó là cái âm thanh gì. Đối với  Sinh Tử thì đấy là những phút giây cao hứng nhất của đời anh, đẹp đẽ nhất của  khuôn mặt anh, nó hừng lên như ngọn lửa đỏ trong đêm đông giá lạnh, như gió mùa  hè thổi qua sa mạc cát bỏng. Những lúc đó, anh thường nhắm mắt lại, thả hồn  trong sự bi hùng của giới văn nghiệp.
- Ông ạ. Đạo  lý của của con người hàng vạn triệu năm là thế này. Khi người ta không dám chết,  tức là người ta cũng không dám sống, theo đúng nghĩa của từ mẹ  chân chính, hoặc nói một cách ngược lại, đã không dám sống thì tất nhiên cũng  không dám chết, biết chết theo cái từ bố chân chính. Những nhà văn  dám sống, biết sống, dám chết, biết chết họ đều là những người vĩ đại, anh hùng.  Phẩm cách của họ lớn lắm. Cái chết của họ nhiều khi làm người đời ngạc nhiên và  không thể hiểu nổi.
Ù cả tai. Nghe  chuyện sống, chết của nhà văn mà trong lòng tôi “ngổn ngang trăm mối tơ vò”.  Thương cảm, kính phục thì tràn đầy, nhưng hiểu cho ra đầu, ra đũa thì không. Thế  là bỗng nhiên tôi sợ Sinh Tử, bạn tôi, một ngày nào đó sẽ tự tử, sẽ tự kết liễu  đời mình, bỏ lại vợ dại, con thơ thì nguy quá, lôi thôi qúa.
Sinh Tử, tuy  chưa xếp vào loại nhà văn có “cỡ” nhưng cũng là nhà văn có tiếng. Tôi e ngại sự  tiếng tăm của Sinh Tử. Giả sử Sinh Tử quyên sinh thật? Có thể lắm chứ? Ối trời  ơi! Đừng Sinh Tử ơi! “Nghe tôi một ý nào, anh chỉ mới có một tý tiếng tăm thôi,  nếu mà anh chết đi thì người đời lại đặt câu nghi vấn: Gía mà Sinh Tử còn, với  cái đà văn đó, chắc chắn sẽ còn đóng góp lớn lao cho nền văn nghệ nước nhà”. Thế  thì đau cho nền văn nghệ nước nhà lắm. Rồi vợ dại, con thơ sẽ thế nào? Ai sẽ  nuôi. Cái làng quê của Sinh Tử với “Cái đêm hôm ấy, đêm gì”, không có vài đồng  nhuận bút của anh đem về, có mà chết đói cả nhà từ lâu rồi.
Thú thực là  tôi có lo lắng, phấp phỏm và nỗi niềm về sự tự tử của Sinh Tử sẽ diễn ra vào một  ngày bất ngờ nào đó. Nó có trong đầu tôi từ những câu chuyện nhà văn rất dễ tự  tử mà Sinh Tử thường hay kể cho tôi nghe, chứ thực ra tôi chưa một lần nghe Sinh  Tử nói về cái chết sắp tới của Sinh Tử. Nhưng, chẳng biết đâu mà lần, nhà văn  vốn nhạy cảm. Biết đâu Sinh Tử qua một cuộc rượu nào đó, xúc cảm dâng trào, lại  được người tung hô qúa đà, Sinh Tử lại chẳng thấy mình như một thiên tài của văn  học Việt Nam và thế giới mà thấy mình đã sống đủ, thì sao? Chả gì thì Sinh Tử  cũng đã vài lần nhận giải thưởng văn chương quốc gia. Sinh Tử lại đã nói: “Mình  không còn gì ở đây nữa”, và tôi nhìn những giọt nước mắt tuyệt vọng từ mắt Sinh  Tử rơi ra mà giật mình.
Tôi không muốn  Sinh Tử chết. Sinh Tử còn trẻ quá, chưa qua tuổi bốn mươi, tài năng đang độ  chín. Tôi cố nắm chặt tay Sinh Tử, muốn một lần nữa tìm hiểu cái bí quyết dám  sống, dám chết của các nhà văn, xem nó nằm ở đâu?
Bất chợt trong  đầu tôi lóe lên ý nghĩ, hình như các nhà văn trước khi kết thúc  đời mình, đi  vào cõi vĩnh hằng họ thường gửi lại đời một thông địêp nào đó, một tâm tình nào  đó. Sinh Tử khóc, và chưa có tuyên ngôn văn chương nào, chắc Sinh Tử chưa chuẩn  bị để chết. Nhưng nước mắt…Chắc Sinh Tử đau lắm! Cái đau bất ngờ quá, nó vượt  qua những dự liệu về hiểu biết của anh, lối sống của anh, tư tưởng của anh và  sau cùng là niềm tin của anh. Ôi ! Những giọt nước mắt đã nhọc nhằn ứa  ra.
Biết Sinh Tử  đã nhất quyết ra về, tôi cố nắm chặt bàn tay anh lần nữa, lắc lắc. Anh, có lẽ vì  nể tôi mà không có phản ứng gì, cứ để cho tôi lắc mãi. Đến khi tôi chủ động  buông tay anh ra, thì anh đã cúi mặt xuống, rồi bước đi lâng lâng, loạng choạng.  Bóng anh đổ dài về phía tôi. Tôi nhìn cái thân hình lùn lùn nho nhỏ của anh hoà  trong dòng người ngược xuôi tấp nập trong bóng chiều loạng choạng mà thêm e  ngại. Mặt trời phía Tây lăn dần, lùi dần, hắt cái bóng nhùi nhũi của anh về phía  tôi, cứ chìm dần, khuất dần, làm cho đôi mắt tôi nóng lên như có hàng vạn tia  lửa đỏ đang tan ra, vụn ra trong chiều nhập nhoạng.
Tôi và Sinh Tử  cùng quê, chơi với nhau từ thuở bé. Ước muốn cuộc sống của tôi khác hẳn Sinh Tử.  Hết nghĩa vụ quân sự, tôi chỉ mong được làm thợ một nghề nào đó để kiếm sống,  nuôi vợ, nuôi con, tích cóp, vun vén để sao cho cuộc sống luôn bằng người là  được.Vì vậy mà tôi nhờ vả, cạy cục, đút lót cũng xin được một chân làm bảo vệ  một cơ quan. Sinh Tử thì không chỉ muốn có vậy. Sinh Tử muốn thành một nhà văn  nổi tiếng. Sinh Tử cứ hay phê bình tôi:
- Mày không có  chí tiến thủ. Mà ông thông minh có kém gì tôi. Chỉ cần ông đi nhiều, đọc nhiều,  rồi chịu khó ghi chép lại thì cũng thành nhà văn như ai. Đời người ta, rồi ai  cũng chết đi cả. Hơn nhau là hơn cái tiếng ở đời, để lại một chút gì đó cho đời.  Thế mới là sống, ông ạ. Tiền nhiều, nhà cao cửa rộng, giầu có mà làm gì. Giầu có  thì cũng đến no bụng thì thôi. Ngủ thì một mình nằm trên một cái giường đôi là  cùng. Có ai giầu mà một lúc có thể nằm trên hai cái giường đâu…
Quả tình, vì  cái mong ước làm nhà văn nổi tiếng ám vào người mà Sinh Tử ít quan tâm đến đời  thường như là cơm, áo, gạo, tiền. Sinh Tử nói: Mình nghèo thì nghèo thật, nhưng  chuyên chú lo cơm, áo, gạo, tiền để “ vinh thân, phì gia” cũng chỉ là bọn người  “ giá áo, túi cơm “ mà thôi, mai sau chết đi “vua Ngô cũng chẳng hơn gì chúa  Chổm”. Có lẽ vì thế mà khi đã thành người nổi tiếng, Sinh Tử vẫn là một anh  nghèo kiết xác. Gia đình Sinh Tử cũng nghèo kiết xác. Vợ anh vẫn bữa đói, bữa  không. Con anh vẫn bữa học, bữa nghỉ. Thế nhưng, hễ có đồng nhuận bút nào là anh  lập tức rủ bạn đến rượu chè liên hoan ngay. Ăn mặc của cả nhà, lúc nào cũng như  lúc nào, quanh năm lôi thôi, lếch thếch. Quần áo của anh thì giống quần áo của  dân đang hành nghề bốc vác ở các bến tàu, bến xe; của con anh thì giống những  đứa trẻ ngày ngày quanh quẩn bên đống rác thải; của vợ anh thì giống người lang  thang trên đường làm nghề hành khất.

Không sao hết.  
Hồi đầu Sinh  Tử cũng mò đến một vài cơ quan để xin việc như tôi, nhưng vì có máu văn chương,  nên mãi vẫn không xin được việc làm. Thực tình, giải ngũ về địa phương, cả tôi  và Sinh Tử đều thuộc loại vô nghề nghiệp, hơn nữa lại không hiểu các khái niệm  “thời thượng”, như “đầu tiên -tiền đâu”, “ngan nằm - năm ngàn” là gì, nên khó  được các cơ quan quan tâm. Sinh Tử có kể tôi nghe câu chuyện, một tay cán bộ tổ  chức nhận đơn xin việc của Sinh Tử hỏi Sinh Tử:
- Lần đầu tiên  anh đi xin việc à?
-  Vâng.
- Ông có biết  “ngan nằm” là gì không?
- Sao tôi lại  không biết. Ngan nằm khi ngủ. Ngan trống, ngan mái cùng nằm khi chúng làm tình  với nhau.
Ông cán bộ tổ  chức chỉ cười. Sinh Tử thì cứ hỏi hết người này đến người kia “ ngan nằm” và vấn  đề “đầu tiên” là gì?
Loay hoay xin  việc mãi không được, Sinh Tử bị thất nghiệp, buộc lòng phải ở lại làng quê, làm  ruộng để sinh sống. Tôi đinh ninh, lận đận kiếm sống, nuôi vợ, sinh con Sinh Tử  sẽ quên dần đi cái mộng ước làm nhà văn nổi tiếng của mình. Ai ngờ Sinh Tử vẫn  kiên trì theo đuổi con đường văn nghiệp. Từ làng quê, “chó ăn đá, gà ăn sỏi” của  anh, những bút ký, truyện ngắn của anh sôi động trên đài phát thanh quốc gia,  trên các tờ báo trung ương. Sinh Tử được trao mấy giải văn chương liền và được  gọi nhập học trường viết văn Nguyễn Du ở Hà Nội. Tôi mừng cho Sinh Tử vô cùng.  Con đường Sinh Tử chọn, khó khăn hơn tôi vạn lần, nhưng cũng đã có lối để Sinh  Tử vươn lên.
Học xong Sinh  Tử muốn ở lại Hà Nội. Sinh Tử tâm sự:
- Cái nghề của  mình, ở đất thánh có điều kiện để phát triển, chứ về nhà quê, khó đủ thứ, khó  bứt lên lắm.
Tôi  nói:
- Nhưng ông  bảo, cái nghề ông phải tựa vào một vùng đất, vùng quê nào đó mới cất cánh lên  đựơc kia mà?
Sinh  Tử:
- Đã đành.  Nhưng từ xưa đến nay, có thằng nhà văn nào loanh quanh trong cái váy đụp của đàn  bà mà nên cơm cháo đâu. Họ đều phải rời tổ ấm, đều phải xa lìa vợ con để đi tìm  đề tài, văn hứng. Hơn nữa, làng quê cũng chỉ là làng quê, sống mãi với mấy con  đĩ mốc, với mấy cha hút thuốc lào sòng sọc, thì văn chương cũng có ngày bén mùi  thum thủm, tính thời đại biết gửi gắm vào đâu?
Tôi lại một  lần nữa đành chịu.Tôi nói:
- Ở được Hà  Nội thì tốt qúa rồi. Nhưng xin được việc bây gìơ khó lắm. Cơ quan nào bây gìờ  cũng gắn biển giảm biên chế.
Sinh Tử ngắt  lời tôi:
- Ông nhầm.  Chỗ thừa cứ thừa, chỗ thiếu cứ thiếu. Ở cái chốn tôi nó khác chốn ông. Toàn  những người tài năng, trọng danh dự, nhân cách. Họ là những người đại tâm, đại  đức, đại chí cả. Đấy ông xem, tôi còn mấy tháng nữa ra trường mà họ đã hứa tiếp  nhận, có giấy đàng hoàng đây. Sinh Tử nhanh nhẹn mở cặp, lục tìm trong mớ bản  thảo của anh, rồi chìa một lá thư của ông trưởng ban văn nghệ cơ quan trung ương  cho tôi xem. Sinh Tử còn gỉai thích: toàn thể nhà văn, nhà thơ trong Phòng Văn  học của Ban Văn nghệ đã đồng loạt nhất trí và kiến nghị lên ông Tổng biên tập để  lấy tôi về. Họ còn bảo mình viết giấy cam đoan: trong những tháng đầu phải tự  túc chỗ ở. Tớ đồng ý hết, miễn là về được Phòng Văn học, ăn, ở quan trọng  gì.
Thời buổi đồng  tiền bát gạo đang vô cùng khó khăn. Tôi thật sự mừng cho Sinh Tử. Tôi buột miệng  hỏi Sinh Tử:
- Có tốn kém  nhiều không ông?
Sinh Tử trợn  mắt lên mắng tôi ngay:
- Ông đời  thường lắm! Đã bảo với ông rồi. Chốn tôi khác chốn ông, khác các chỗ khác của  đời nhiều lắm. Chẳng lẽ các nhà văn, nhà thơ lại sấp mặt, muối mặt mà ăn của đút  à? Họ làm thế thì còn tư cách nào để mà cầm  bút dệt nên những vẻ đẹp, vẻ chân,  vẻ thiện để mà dạy đời nữa. Rồi tiếng để đời nữa chứ ông. Có đưa cũng chả dám  nhận. Bạn bè chữ nghĩa với nhau cả.
Ra thế. Tôi  lại đành chịu không hiểu thấu, như chân lý đã viên mãn, ngôn ngữ trở nên bất  lực, tôi tràn trề sung sướng trong lòng, kêu lên: “Tốt qúa!”. Trong lúc đói kém,  thịt người đã bốc mùi ở đâu đây, thế mà có chỗ tốt thế ư? Chỗ ấy, hẳn là đến  Phật cũng phải ngoảnh mắt lại. Thật đời quả không bao giờ tiệt đường sống của  hết thẩy mọi người. Mà chính Sinh Tử, bạn tôi đây, đã là một người được hưởng  phúc đó. Thực tế lâu nay, tôi đã lờ mờ kính trọng họ, bây giờ nghe Sinh Tử giảng  giải, lại thấy Sinh Tử là một minh chứng hùng hồn, tôi lại càng thêm kính trọng  họ hơn. Cuộc sống ở chỗ đó thì tiêu cực đời thường len vào làm sao được. Chẳng  biết khen cái đội quân thánh thần đó như thế nào cho xứng, tôi chỉ suýt xoa hỏi  chơi chơi Sinh Tử:
- Tôi nghe có  đứa bảo ông phải bán nhà đi để lo chuyện này, cơ mà?
Sinh Tử chau  mày lại. Đôi lông mày nho nhỏ, dài dài của anh nhíu nhíu lại, mông đít anh như  có đàn kiến nào đang đồng lòng hò nhau đốt, làm anh bật nhổm lên, tay đập xuống  bàn, quát tôi:
- Nói láo. Cái  miệng thế gian vu cáo, nói láo quá chừng. Tôi có bán nhà. Nhưng đó là chuyện  khác. Tôi đi học ba năm cũng cần tiền. Vợ, con tôi đem lên huyện làm cô nuôi dạy  trẻ. Nhà ở quê không bán đi thì để làm gì?
Sinh Tử còn  như gào lên:
- Chuyện đểu  như thế mà ông nghe được à? Nhân danh tình bạn, sao ông không tát vào mặt đứa  nào nói ra câu ấy.
Tôi buộc phải  im lặng. Tôi biết, tôi đã chót nói ra cái chỗ đau nhất của Sinh Tử. Thực tế, vợ  Sinh Tử có được lên làm cô nuôi dạy trẻ trên huyện thật. Nhà có bán đi thật.  Nhưng lý do bán là để Sinh Tử lấy tiền đi học, là để lo việc cho mẹ con Sinh Tử  lên huyện làm cô nuôi dạy trẻ. Nhưng nhà là của ông bà để lại cho Sinh Tử. Sinh  Tử bán đi, ông bà ngày rằm, ngày Tết linh hồn biết tìm về đâu mà nương náu? Tôi  thành thật với Sinh Tử:
- Tôi nghe  làng văn của ông nói với tôi, chứ tôi mấy năm nay có về quê ông đâu mà biết. Tôi  cũng không phải là nhà văn mà bịa ra được chuyện đó.
Sinh Tử vẫn  còn uất ức:
- Chúng nó nói  láo. Nói thế là như giết người ta. Phòng Văn học của cơ quan mà biết được, họ  giận,họ lại bảo mình chưa gì đã ném bùn lên mặt các ông ấy.

Nhưng chuyện  đời không đơn giản như gã nhà văn này tưởng, nhất là năm 1986, cái đói, cái chết  như cận kề trong mỗi gia đình.

Dù đã được  thấy cái giấy của Phòng Văn học ký đơn tập thể gửi lên lãnh đạo cơ quan tiếp  nhận Sinh Tử về làm việc, tôi vẫn cứ lo, dù sao thì “qủa vẫn còn nằm ở trên  cành”. Thời buổi khó khăn, có công ăn việc làm, một tháng lĩnh sáu bảy chục ngàn  đồng ổn định, là mong ước của bao người, kể cả người có chữ và người không có  chữ. Tôi lại bảo Sinh Tử:
- Tất nhiên,  chỗ ông xin việc, hạng như tôi thì không bao giờ dám bén mảng tới. Số người có  năng lực chữ nghĩa, lại có tiếng như ông không nhiều, nhưng thời buổi này, có  nơi trải chiếu hoa mời ông đến làm việc, tôi chưa từng thấy ở đâu. bao giờ, biết  bao người có bằng, có cấp vẫn còn thất nghiệp. Vì lo mà tôi bảo Sinh  Tử:
- Ông nên ở  lại nhà tôi. Thôi thì có gì, ăn nấy, phải bám trụ, để nhỡ khi cơ quan có chỉ  tiêu, ông chân liền ở đây, sáp vô ngay, kẻo “ mật ít, ruồi nhiều”, ông cứ về  quê, thỉnh thoảng lại ra, tôi lo cho ông lắm.
Sinh Tử tự  tin, nói:
- Ông yên trí  đi. Đã bảo ông chỗ tôi, mỗi người là một khối nhân cách và danh dự mà lại. Lời  nói của họ như “dao chém đá”, “một lời là một tạc vào đến xương”, đâu phải  phường “Đưa người cửa trước, rước người cửa sau” mà ông lo người ta bất ngờ thay  đổi. Tôi về, bây giờ đang là mùa cá biển, đi khơi cùng bà con, kiếm ít tiền, rồi  ra.
Tôi nhắc lại  mấy lần xin thất bại khi mới xuất ngũ về quê, Sinh Tử nói:
- Lần trước  khác, ông ạ. Lần này, chỗ này là đúng chỗ của tôi rồi.
Mà đúng chỗ  thật. Tôi cũng một trăm phần trăm nghĩ như Sinh Tử. Nhà văn xin việc làm ở chỗ  chữ nghĩa, trật đi đằng nào được, ngu dốt gì mà đưa mấy anh phu hồ vào chỗ ấy  được.

Hai tháng sau  Sinh Tử lại ra Hà Nội. Trông Sinh Tử béo ra một chút, da đen sắt lại như da đồng  hun khói. Sinh Tử nắm tay tôi rất chặt. Sinh Tử kể chuyện đi biển cùng bà con.  Những đàn cá trích tung tăng bơi lội trên mặt biển, từng đàn, từng đàn quẫy cựa  trong tấm lưới; những đêm trăng lên mênh mông trên mặt biển mênh mông; những  sóng, nhưng gió ầm ào, những con cá chuồn vọt lên, bay là là trên mặt biển…Vui  cứ như là đi đánh trận giả, hồi còn niên thiếu ở quê.
Chuyện thì  vui, nhưng nhìn cái áo, cái quần của Sinh Tử mà tôi cứ trạnh trạnh trong lòng.  Vẫn bộ quần áo xanh sợi to mà Sinh Tử vẫn mặc hồi còn học ở trường Viết Văn  Nguyễn Du, nhưng giờ đã bạc phếch, rạn chân chim lỗ chỗ. Tôi không biết Sinh Tử  có bao nhiêu tiền trong cặp, chỉ thấy mấy cái bao cói đựng những sản vật của  biển như cua, ghẹ, tôm cá căng phồng, chật cứng.
Tôi lại hài  hước:
- Đem đút lót  à?
Sinh Tử cười  vang:
- Với biển, có  đáng kể gì ông?
Thường, những  ngày đầu ra nhà tôi, Sinh Tử không ăn cơm, mượn xe đạp nhà tôi, buộc mấy cái bị  cói căng phồng, rồi phóng đi. Thường, phải đến khuya hoặc vài hôm sau Sinh Tử  mới về, và bao giờ tôi cũng nhận ra, má anh hơi bóp lại, mặt đỏ tím, và bộ quần  áo thì nhàu nát hơn. Anh ở nhà tôi vài ngày cho đến dăm bữa, nửa tháng, và trước  khi lại về, bao giờ tôi cũng hỏi Sinh Tử:
- Có chỉ tiêu  chưa?
Bao giờ Sinh  Tở cũng vui vẻ:
- Sắp  có.
Mấy lần Sinh  Tử về quê đi biển và ra nhà tôi với tay xách, nách mang như vậy, cho đến một  lần, Sinh Tử nghèn nghẹn nói với tôi:
- Hỏng rồi,  ông ạ. Tuần trước có chỉ tiêu, nhưng mình đến thì họ nhận người khác mất  rồi.
Tôi điếng cả  người. Tôi ào ạt mắng vào mặt Sinh Tử. Sinh Tử ngồi như trời bắt ngồi, sắc mặt  vàng võ như vỏ bưởi vừa rang khô, tịnh không thấy một đường đo đỏ nào trên  mặt.
- Họ bảo ông  như thế nào? Tôi gào lên.
- Họ bảo đợi  có thêm biên chế mới.
Đợi cái con  khỉ. Ông chả bảo họ là những thánh nhân nữa đi. Tôi thì tôi ị vào cái thánh nhân  đó. Chỉ tiêu cái gì? Chỉ tiêu cái “đầu tiên”, cái “ngan nằm” thì  có.
Có lẽ Sinh Tử  ngượng với tôi, nên im như thóc giống, mãi mới cạy răng ra, nghèn ngẹn:  
- Mình không  còn gì ở đây nữa!

Người ngồi vào  chỗ của Sinh Tử là một tay gõ phèng la ở chợ Đồng Xuân. Tôi không thể hiểu nổi  tại sao phòng văn học của cơ quan thông tấn trung ương lại cần một người gõ  phèng la hơn là một nhà văn để làm công tác biên tập văn học. Chỉ có thánh mới  biết được, kẻ ngoại đạo như tôi thì không. Điều tôi đau cùng Sinh Tử là, tại sao  Phòng Văn học đã có văn bản nhận Sinh Tử rồi mà đến phút nhận thật thì lại  không? Chuyện người lớn, chuyện làng văn, chứ có phải chuyện nơi cống rãnh  gì?
Hoá ra, sự thể  là thế này, Phòng Văn học có chỉ tiêu biên chế thật, và có văn bản đề nghị và  được ông Tổng biên tập chấp nhận nhận Sinh Tử về cơ quan làm việc. Nhưng đấy chỉ  là “ bùa phép” của những người làm tổ chức, mượn danh Sinh Tử làm trứng lót ổ mà  thôi.
Thực tình,  Phòng Văn học muốn lấy tay gõ phèng la ở chợ Đồng Xuân từ lâu rồi, nhưng để cho  có một cái lí lịch đẹp đưa lên trình lãnh đạo, họ ghi tên Sinh Tử. Nhưng khi  chung kết vấn đề, lãnh đạo lại nại ra đủ lý do, như là Sinh Tử không có hộ khẩu,  không có nhà ở Hà Nội, vợ lại ở nhà quê, vả lại có tin đồn Sinh Tử bán nhà để lo  lót chạy việc về cơ quan, nhận Sinh Tử, cơ quan bị tiếng ăn đút lót à ? Hơn nữa,  tay gõ phèng la, gia đình ở Hà Nội đã đành, mà lại còn trẻ, đảng viên, biết hát,  làm trò vui khuây giải trí; còn cái khoản gõ phèng la thì nhất tổ quốc. Ai bảo  người như thế không thể thành nhà báo, nhà văn trong tương lai.
Chẳng biết dựa  vào đâu để bác bỏ cái quyền ấy của tổ chức được. Vì thế mà tôi chửi vọng Sinh Tử  không biết bao lần:
- Đã bảo, dân  sắp ngã dạ cả rồi, làm gì còn thánh nhân thiên tử. Làm gì còn người đàng hoàng,  tử tế. Nó vẫn cớ là “nén bạc đâm toạc tờ giấy”. Nó vẫn là “chó nào chó chê cứt”.  Ông đã thấm chưa?
Chẳng biết  Sinh Tử đã thấm chưa, tôi thực tình không biết, nhưng cái bóng nho nhỏ của anh  hoà trong dòng người ngược xuôi tấp nập trong cái bóng ngày chập chọang, và cái  môi mấp máy, một âm thanh màu đỏ như rỉ ra từ tim anh.
Mọi chuyện có  thể thay đổi. Nhưng đó là chuyện cảu mai sau, chỉ có chúa mới biets được. Con  bậy giờ:
“Không. Mình  về. Mình không còn gì ở đây nữa”, thì đang còn sôi sục nguyên trong tim, óc tôi.  Bởi vậy, hễ cứ nhớ đến Sinh Tử là tôi lại lục bục chửi trong cuống  họng:
- Cay không  mày? Tỉnh ngộ chưa mày? Chuyện người lớn, chuyện làng văn của nhà mày, có khác  đ… gì chuyện ở nơi khác đâu. Cống rãnh, ở đâu mà không có mùi thối? Biết chưa  mày? Thấm chưa mày? Cái thằng nhà văn… chưa thành người lớn. ( còn tiếp)
   tháng  8/1989
Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui