Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
22 Dec.2011
BẢN GIAO HƯỞNG- HỢP XƯỚNG...
‘’Những cặp mắt mang hình Viên… (đạn) lửa’’

(Cảm tác khi nghe Hợp xướng’’Tiếng hát người chiến sĩ biên thùy’’ của Nhạc Sĩ TÔ HẢI)  

Bút Kí

  

Lê Xuân Quang

    

Tôi không được đào tạo để làm nghề Âm Nhạc. Tuy thế, cũng như nhiều người, khi nghe những bài hát, dù được các nhạc sĩ người Việt sang tác, hoặc mang ca khúc nước ngoài dịch sang lời Việt rồi phổ biến trên các đài Phát thanh - Truyền hình, tôi đều cảm nhận được cái hay của những tác phẩm nổi tiếng. Riêng trong lĩnh vực Ca - Nhạc Giao hưởng - Hợp xướng, hầu như chẳng có kiến thức để cảm nhận được thể loại Âm nhạc’’Bác học’’ – này.

  Thế nhưng, khi nghe bản Giao hưởng hợp xướng (GHHX) - Tiếng hát người chiến sĩ biên thùy (THNCSBT) của NS TÔ Hải, tôi lại  đồng cảm ngay cùng tác giả:   Bằng nét nhạc dàn trải, âm thanh dịu êm, tác gỉa  đưa người nghe đi đến biên cương của tổ quốc  . Nhắm mắt lại , trong đầu xuất hiện núi rừng trùng trùng điệp điệp, bên tai vang vọng tiếng chim muông ca hát, gió rừng sào xạc, văng vẳng tiếng khèn, tiếng sáo vang vọng trong không gian… Trong tận đáy sâu cõi lòng, thốt lên : Tổ quốc ta đẹp quá (Chương 1).   

Tiếng hát, tiếng nhạc cụ của dàn nhạc rồn rập…Người nghe mường tượng ra tốp chiến sĩ biên phòng áo xanh cùng những dân quân áo chàm, súng trên vai băng rừng, lội suối, trèo đèo, bảo vệ biên cương, giữ cho tổ quốc bình yên(chương 2)…

  

Tiếng hát, tiếng nhạc chuyển điệu thức… Người nghe thấy tâm hồn đột nhiên lắng đọng, lời ca chắp cánh cho trí tưởng bay bổng làm bùng lên nỗi nhớ nhà , nhớ người thân yêu :
Chiều chiều dừng chân đỉnh non sườn núi  
(ai đi xa xôi nhưng lòng vẫn vui)
Ngó trông xa xa tận phía chân trời   
(có người thương yêu ngày đêm ngóng trông)Quê hương yêu dấu bao người chờ trông (…)   

Những đêm trăng rằm tiếng ca vang lừng cùng người xa vắng
Đập lúa dưới trăng...
Tôi cho rằng chương này hay nhất trong toàn bản hợp xướng bởi lời ca , nét nhạc làm người nghe xúc động mạnh. (Chương 3).
  

Tiếng kèn thôi thúc gịục giã… Người nghe cũng bừng lên lòng nhiệt huyết cùng người chiến sĩ biên thùy với ý chí quyết tâm bảo vệ tổ quốc Việt Nam thân yêu…(Chương 4) !  

  Bản hợp xướng đã dứt, trong đầu tôi bỗng hiện lên rõ nét một kỉ niệm sâu sắc thời trai trẻ : Đêm mùa đông 22.12.1961. Tôi đang làm tổ trưởng tổ máy khoan nổ mìn BU 10 (1) ở công trường khai thác than của Mỏ Cọc 6 , Cẩm Phả - Quảng Ninh . Lúc đó là 10 giờ đêm, đội trưởng phổ biến xong nhiệm vụ của các máy khoan ca đêm. Tôi cùng 1 thợ phụ, 1 học nghề lên thay ca đêm cho tốp ca chiều . Đường từ văn phòng công trường lên nơi đặt máy khoan phải đi tắt qua khu rừng già. Mỏ cọc 6 hồi đầu những năm 1960 còn rất hoang vu. Đêm đêm hổ vẫn thường lang thang kiếm ăn. Trước khi vào cửa rừng, ngang qua cây cột điện trên gắn chiếc loa công cộng, Radio Tiếng nói Việt Nam đang phát chương trình ca nhạc kỉ niệm ngày toàn quốc kháng chiến và thành lập Quân đội nhân dân, có trình diễn bản hợp xướng THNCSBT… Chúng tôi dừng lại đứng dưới loa nghe hết bản hợp xướng rồi mới xuyên rừng lên đỉnh núi – nơi đặt máy khoan - để nhận ca.. Đột nhiên người thợ phụ đi trước kêu rú lên…  

Tôi tiến đến, một cảnh tương kì lạ hiện ra: Bên đường đi , đằng sau những lùm cây rậm rạp có một khoảng đất rộng, bằng phẳng, nhìn thấy có rất nhiều ngọn đèn đỏ rực cùng tiếng mõ lốc cốc, lục cục - đang hướng về phía ba chúng tôi. Lần đầu tiên được chứng kiến cảnh tượng đâm hoảng hồn, đứng chết lặng, (thoáng nghĩ ngay đến chuyện’’ma rừng’’…).

  

Cậu học sinh người dân tộc Sán dìu tiến lên trước, hướng vào phía những ngọn đèn, nói bằng tiến dân tộc… (sau này cậu ta dịch lại) : Chúng tao là chủ của bọn mày. Đừng sợ. Cứ nằm yên đễ lũ con khỏi thức giấc. Sau câu nói, không còn nghe thấy những tiếng phì phò giận giữ, tiếng mõ trên cổ con đầu đàn cũng im, tiếng lục cục gõ sừng  cũng im hẳn, các’’ngọn đèn’’ bớt rực đỏ rồi một số tắt hẳn . Tôi định thần nhìn kĩ – thì ra đây là đàn trâu nhà do đồng bào Sán dìu thả rông. Đêm đến, chúng ngủ lại trong rừng. Theo thói quen, tập tục hàng nghìn đời, những con trâu cường tráng loại ’’bố, mẹ, chú bác’’ - nằm xung quanh quay thành vòng tròn để bọn nghé nằm giữa. Trong đêm, mắt chúng khi thấy có nguy cơ bị tấn công - trở lên đỏ rực, giương cặp sừng nhọn hoắt hướng ra ngoài, sẵn sang nghênh chiến.   

Tôi bàng hoàng xúc động trước tinh thần của con vật mà dân ta - có người thường buông lời khinh miệt - Ngu như trâu (bò) !

  

Trên thực tế,  trâu có thể’’ngu’’ trước con người, bởi đó là sinh vật có đẳng cấp cao do’’trời phái xuống’’ thống trị muôn loài dưới hạ giới. Nhưng đức tính thương yêu đồng loại, bảo vệ nòi giống, tinh thần quật cường chống kẻ thù, loài Trâu làm con Người vô cùng kính nể.

  

Chống lại Hổ, Báo trong giòng họ móng guốc - chỉ duy nhất có Trâu đàn. Hổ, Báo là những con vật hung hãn, chúng tấn công tất cả muông thú trên rừng (trừ voi), nhưng khi gặp đàn trâu, chắc tổ tiên chúng đã phải trả gía cho sự liều lĩnh hung hãn trước bầy trâu hiền lành’’ngu muội’’. Cứ thế - đời này qua đời khác - nhiễm vào mắu, hằn sâu trong tiềm thức tạo ra Gien di truyền’’Sợ’’ Trâu của mọi thế hệ Báo, Hổ .

  

Gây cho kẻ thù nỗi kinh hoàng - sợ - đó chính nguyên nhân : Sự đoàn kết , lòng quyết tâm chiến đấu dũng cảm, cho dù kẻ thù có ưu thế hơn…Sự dũng mãnh của những CON TRÂU làm CON NGƯỜI phải suy gẫm…

  

Bản Giao hưởng - Hợp xướng THNCSBT , ngoài khơi dậy những tình cảm tốt đẹp, thiêng liêng về Tổ quốc - Đất - Nước, vô tình, ngẫu nhiên tôi được chứng kiến, gắn với sự kiện bầy trâu trong đêm khuya của nửa thế kỉ trước , đã gợi cho tôi những suy tư sâu lắng…

  

Điều quan trọng nhất : Đánh thức kỉ niệm sâu sắc trong đời trên núi rừng vùng mỏ trong đêm - năm xưa…  

Kỉ niệm 65 năm ngày Toàn quốc kháng chiến

  

19.12.1946 - 19.12.2011

  

LXQ
  

(1) – Nguyên tắc khai thác than lộ thiên: Bạt núi đất đá nằm trên bề mặt để lộ ra các viả than nằm dưới. Muốn lấy đất đá của các ngọn núi, phải dùng máy khoan loại lớn: Khoan chầy đập hoặc khoan xoay cầu. tạo ra các lỗ có đường kính từ 20 đến 30 phân, sâu từ 5 đến 10 mét rồi nhồi thuốc Dynamit cho nổ, dùng máy xúc gầu lớn xúc đất đá lên xe chở ra đổ ở bãi thải, sau đó mới lấy than…
  

xxx  
Xin lưu ý:

  

Bạn muốn nghe Toàn văn bản Giao hưởng - Hợp Xường ( bản mới dàn dựng) Xin mở Google - đánh dòng chữ : Tiếng hat người chiến sĩ biên thùy - Tô Hải... Chú ý có 2 bản : Bản cũ thu thanh hơn 50 năm trước âm thanh, dàn dựng, phối âm, phối khí kèm hơn bản mới...

  
Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui