Tác giả/Tác phẩm
Tìm kiếm
Quick Login
Lịch
Thống kê
21 Sep.2016

NHÀ VĂN LÊ LỰU: GIỌT NƯỚC

MẮT CUỐI CHIỀU (1,2,3)

xxx

NHÀ VĂN LÊ LỰU: GIỌT NƯỚC MẮT CUỐI CHIỀU (1)

        Nghiêm Thị Hằng    
Thứ năm  ngày 15 tháng 9 năm 2016 6:45 PM

Kì I: Không được sống cuộc sống của chính mình
Kết quả hình ảnh cho LÊ LỰU

“Sóng ở đáy sông” không phải  chỉ theo suốt đời anh chàng Núi, mà theo suốt đời nhà văn Lê Lựu như số phận cuộc đời. Anh chàng Giang Minh Sài  trong “Thời xa vắng” tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa, nửa đời trước không được sống cuộc sống của chính mình, nửa đời sau trong bi kịch chạy theo cái không phải của mình. Lê Lựu chua chát bảo đời mình cũng vậy…

Mới đấy mà đã hơn 40 năm tôi quen nhà văn Lê Lựu, năm 1974  khi nhà văn đi thực tế ở chiến trường, đầu  quân về Báo Trường Sơn - Đoàn 559. Hồi ấy Lê Lựu viết tiểu thuyết “Mở rừng”, viết được chương nào ông đọc thuộc cả chương cho các em ở nhà in nghe . Ngày ấy, tôi (cô gái ở nhà in) thường rang cơm cho nhà văn thêm bữa tối, nhà văn  gọi tôi với  biệt danh là “Cô bé cơm rang”.  

Ở Trường Sơn không lâu, Lê Lựu ra Bắc. Sau chiến tranh, Phòng Tuyên huấn cục Chính trị đoàn 559 của chúng tôi có Ban liên lạc đồng đội cũ, thỉnh thoảng anh em lại gặp nhau. Nhà văn Lê Lựu, nhà thơ Phạm Tiến Duật, nhiếp ảnh gia Hoàng Kim Đáng, Vương Khánh Hồng, họa sĩ Đức Dụ, Hoàng Đình Tài…là các văn nghệ sĩ thành danh sinh hoạt trong ban liên lạc của phòng Tuyên huấn. Ban liên lạc này đã gắn bó những người lính Trường Sơn chúng tôi đến tận bây giờ, dù có người vẫn còn phong độ, có người đang cuối chiếu dốc nắng, có người đã về thế giới bên kia.

          Trước tết năm Ất Mão (2015),  khi tôi có dịp đến thăm Lê Lựu, ông tâm sự: “Tôi sống đến chừng này tuổi cũng thuộc dạng xưa nay hiếm, nhất là khi mang trong người rất nhiều trọng bệnh”. Bây giờ nhà văn gắn mình với chiếc xe đẩy. Nhớ lại năm 1986, tiểu thuyết “Thời xa vắng” của Lê Lựu ra đời, khi ấy sự nghiệp văn chương của Lê Lựu như nắng trưa đỉnh điểm vinh quang. Ông trở thành nhà văn Việt Nam đầu tiên được trung tâm William Joiner của ông Kevin Bowen mời sang thăm nước Mỹ chu du tới 6 tháng trời vào năm 1988.

Từ Mỹ về, nhà văn quân đội, lão nhà văn nhà quê Lê Lựu được hàng trăm cơ quan mời nói chuyện. Người ta lắng nghe Lê Lựu nói chuyện để khám phá nước Mỹ ra xôi đầy hiếu kì, qua giọng kể của nhà văn lúc thủ thỉ, lúc nói chơi chơi, khi lại cà kê tán róc, vậy mà người nghe cứ mê như nghe lời chúa giảng. Trời cho Lê Lựu một trí thông minh hiếm có, khoa ăn nói như trạng, khiến nhà văn càng nổi danh. Người ta đã kinh doanh việc ông nói chuyện dài hai ba tiếng đồng hồ, qua thu băng và bán đắt như tôm tươi.

Ngày ấy, ngỡ tưởng chỉ có những lời khen, những bó hoa và ánh mắt ngưỡng mộ… Nhưng khi trở về căn nhà nhỏ ở đường Hoàng Hoa Thám, phường Ngọc Hà, Hà Nội với vợ và con gái, con trai, lại có một Lê Lựu trong chân dung của người làm chồng làm cha bất lực đầy nước mắt.

          Nhìn lại “Thời xa vắng” nước mắt Lê Lựu - Giang Minh Sài đã khóc giữa ban trưa dốc nắng cuộc đời khi li hôn với Tuyết người vợ cưới tảo hôn. Ngoài đời cuộc hôn nhân tảo hôn năm 1954 với người vợ ở làng quê, không cho nhà văn hạnh phúc, Lê Lựu “chê vợ” nhưng ngày đó cán bộ bảo: “Muốn là nhà văn, muốn vào Đảng thì không được bỏ vợ”. Nghe lời cán bộ hòa giải, nhà văn mới có hạnh phúc được làm cha. Lê Lựu bảo: “Ấy là đứa con của cán bộ”, nhưng nhà văn vẫn không được kết nạp Đảng vì lí lịch của gia đình vợ. Đứa “con của cán bộ ra đời” cũng chẳng thể níu kéo, chẳng thể hàn gắn được tình cảm của mẹ cha.

Sau 20 năm “trói buộc duyên phận vợ chồng” năm 1974  Lê Lựu ra tòa, hôn nhân chấm dứt, bồi thường cho vợ cũng tính đủ đầy, nước mắt nhà văn đắng ngắt. Tan vỡ hôn nhân cho Lê Lựu  khát vọng của tình yêu, nhà văn đã bán “hồn” mình  cho Giang Minh Sài để đổi lấy nỗi buồn trần thế, bơ vơ giữa cõi yêu rồi được khỏa lấp dần bằng một tình yêu mới. Cô Châu người vợ thứ hai chê chồng không biết chiều chuộng đàn bà, nên tìm mọi cách hành hạ cho bõ ghét, nửa đời sau của Giang Minh Sài chạy theo cái không phải của mình.

       Còn ngoài đời thì sao? Sau khi li hôn với người vợ quê nhà,  Lê Lựu  được kết nạp Đảng, lại có người phụ nữ như trong “Thời xa vắng” ông gọi là Hương ở nơi thành thị đã đến với nhà văn, tình yêu đôi lúc cũng giận hờn vô cớ. Tình vụt đến rồi chợt qua, khiến nhà văn lại hụt hẫng.

Rồi nhân duyên, số phận đưa Lê Lựu đến trại viết văn, có người phụ nữ ở phòng bên, vụt đến trong đêm, dắt Lê Lựu bước vào tình ái như định mệnh không cưỡng nổi. Sau cái đêm định mệnh ấy, duyên ai, lỗi ai, chỉ có hai người biết, để rồi 3 tháng sau nhà văn đi công tác nhận được bức thư báo tin vui “anh trở thành cha, về ngay để cưới”. Từ đây sợi dây tình ái, trách nhiệm vợ chồng buộc chặt lấy nhà văn. Con gái ra đời, không thể nói không vui, nhưng nỗi đau trong lòng Lê Lựu bấm tay tính tháng. Thêm con trai ra đời, lại mừng vui vì có con nỗi dõi, nhưng lòng chợt  buồn chỉ mình mình hay…

Chuyện nhà Lê Lựu, có người tỏ, có người không, chỉ thấy nhà văn khi u buồn, có lúc cười trong nước mắt. Cho tới một ngày, chuyện nhà Lê Lựu người ngoài cũng hay, bởi nhà Lê Lựu mất trộm, thế là cảnh sát khu vực vào phá án, thu thập được cuốn sổ thằng ăn trộm vứt đi, hóa ra đây là nhật kí của chính người đàn bà trong cuộc nói chuyện tình từ A đến Z…/.

Nguồn: Báo Người cao tuổi

Các tin khác
Nghiêm Thị Hằng    
Thứ ba  ngày 20 tháng 9 năm 2016 6:36 AM

Kì II: Cô đơn không vợ, không con
Kết quả hình ảnh cho nhà văn Lê Lựu


      Từng có 2 đời vợ và 3 người con, nhưng những năm tháng cuối  dốc nắng cuộc đời, mang trong mình nhiều trọng bệnh, Lê Lựu sống trong cảnh cô đơn không vợ, không con, phải nhờ người dưng chăm sóc. Có nhà đất của tổ tiên để lại, có căn hộ được Quân đội cấp tại khu phố nhà binh…Tình tan vỡ, Lê Lựu cũng trắng tay mất nhà, mất đất…
Rồi Lê Lựu cũng có nhà to 3 tầng được Quân đội phân ở số 8 Lý Nam Đế, con cái cũng lớn dần. Ông khoe con gái học trường Ngoại giao, nay đi làm cho Liên Hợp quốc, con trai tốt nghiệp Học viện báo chí. Chuyện gia đình cũng lúc buồn lúc vui, quan hệ vợ chồng ông cố dấu khi cuộc đời đã bước sang quá chiều, nước mắt mặn chát lặn vào tim.
       Cuối năm 2006 Lê Lựu đã bị xuất huyết não, cũng bởi dây thần kinh xúc cảm bị tổn thương, nên nhà văn khóc nhiều, nước mắt của tuổi già trong cơn bạo bệnh. Năm 2009 Lê Lựu bị tai biến mạch máu não lần thứ ba, phải nằm viện vật lộn giữa ranh giới của sự sống và cái chết. Thay vì vào chăm sóc người bệnh thì vợ ông mang giấy li hôn đến để ông kí; còn hai đứa con chỉ chầu chực chờ bố cho phép bán căn nhà 50 mét vuông xây 3 tầng ở phố Lý Nam Đế.
Không muốn mất đi nơi ở đã gắn bó với mình suốt 10 năm qua và cũng mong níu kéo chút tình cảm của các con, nhà văn đã đưa ra một điều kiện đau đớn: “Nếu các con kí giấy cam kết không liên quan gì đến bố nữa, thì bố sẽ đồng ý bán nhà”. Không ngờ, hai đứa con kí luôn. Ngày 18/11/2009, tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Lê Lựu viết giấy đồng ý bán nhà với điều kiện:  “Từ nay trở đi (1/12/2009)  tôi và chị L, anh C (tên con gái và con trai) không còn quan hệ gì với nhau và không được làm gì ảnh hưởng đến  công việc và cuộc sống của nhau”.
Lê Lựu thua trắng, mất trắng và tuyệt vọng đến cùng cực. Chuyện nhà Lê Lựu vỡ tung, lúc này ông ôm mặt khóc rưng rức, khi bị người vợ sau và con cái phụ tình. Bán nhà được 5 tỉ đồng, 3 mẹ con lấy 3 tỉ còn đưa Lê Lựu 2 tỉ đồng. Cũng từ đó ông bặt tin vợ với 2 con. Chuyện này báo chí đã thông tin, Lê Lựu cũng chẳng dấu. Cũng vì chuyện này người thì xót thương và cám cảnh thay chuyện nhà Lê Lựu, kẻ thì đổ dầu vào lửa cho rằng nhà văn sống với vợ con có bạc tình phụ nghĩa hay không? Có bị quả báo hay không? Dư luận ấy có thể là tàn nhẫn với nhà văn, nhưng Lê Lựu không oán hận, bởi cuộc đời này ông chính là nạn nhân của số phận đắng cay nghiệt ngã.
       Ngã bệnh hiểm nghèo từ năm 2006, mang trong mình 14 thứ bệnh hành ông về thể xác, còn cung phu thê, tử tức triệt ông ở tinh thần. Lê Lựu chỉ có thể mang nỗi đau này sang thế giới bên kia trong cô đơn.
        Nước mắt theo Lê Lựu hóa thân vào những nhân vật bất hạnh khổ đau Giang Minh Sài của “Thời Xa vắng”, Núi của “Sóng ở đáy sông”, nước mắt xế chiều của nhà văn mang trong người nhiều trọng bệnh theo ông vào "Thời loạn", "Ở quê ngày ấy" và "Gã dở hơi" xuất bản từ sau năm 2010, khi ông vượt qua nỗi đau bệnh tật để viết sách.
Khoảng 3 năm nay ông đang viết dở cuốn tiểu thuyết cuối cùng của đời mình, dự định là 500 trang, nhưng mới viết được một nửa, còn một nửa không biết có kịp hoàn thành? Nỗi đau về tinh thần, sự tan nát gia đình đánh gục nhà văn như những cú nốc ao, bị “vợ bỏ, con từ”, bán nhà đòi đất…
Và bây giờ Lê Lựu vẫn không bị bệnh tật cướp đi trí thông minh, ông vẫn nhớ tất cả, nhưng nhớ để mà đau, càng nhớ càng đau…Thôi thì số mệnh đã an bài. Niềm an ủi duy nhất của Lê Lựu trong những ngày bị “vợ bỏ, con từ” chỉ còn đứa con gái ông có với người vợ đầu.  Dạo đó, cứ tối con gái nhà văn lại từ Hưng Yên lên Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 chăm bố, sáng ra lại trở về đi làm. Lê Lựu úp mặt vào hai bàn tay xương xẩu, khóc nức lên khi nhắc về “đứa con của cán bộ” vất vả ở Khoái Châu quê nhà - đứa con không được ông chăm sóc chu đáo, nhưng lại có hiếu nhất khi bố lâm trọng bệnh. Tình cảm của con gái lấy được niềm tin của bố.
       Bán nhà được vợ chia cho 2 tỉ đồng, nhưng ông đã trích ra 1 tỉ đồng để sáng lập Quỹ Nhà văn Lê Lựu, nhằm khích lệ các thế hệ nhà văn trẻ trong sáng tác văn học về đề tài: Nông nghiệp, nông thôn và văn hóa doanh nhân. Theo ông, nông dân - doanh nhân là hai lực lượng nòng cốt đóng góp rất lớn vào công cuộc phát triển đất nước. Ông cũng là nhà văn duy nhất có quỹ giải thưởng văn học mang tên mình khi còn sống.
      Chuyện bán nhà vì lòng tham của vợ con, lại bị “vợ bỏ, con từ” của nhà văn Lê Lựu chưa lắng xuống, thì  năm 2012 ông lại phát hiện mảnh đất đất tổ tiên mẹ cha để lại ở huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên bị chính người vợ ông đã li hôn 40 năm trước kê khai sổ đỏ chiếm mất. Ngày về cố hương nước mắt nhà văn đã tuôn trào vì đất. Lê Lựu không đòi đất, không đuổi bà vợ cả ra đường, ông chỉ đòi trả lại tên mình trên mảnh đất tổ tiên cho ông là người thừa kế, trả lại tên ông chính chủ trên sổ đỏ là cái lí, sau đến cái tình, ông cho ai thì cho, dẫu biết ngày về gặp tổ tiên, ông cũng chẳng thể mang theo mảnh đất này…
Nỗi đau lớn đến mức Lê Lựu là người từng nói chuyện hay như chúa giảng kinh, giờ đây ú ớ nói không ra lời đành chịu nốc ao trong vụ kiện đòi lại đất thừa kế giữa quê cha đất tổ, ông bỏ dở vụ kiện vì ngang trái cuộc đời./.

NHÀ VĂN LÊ LỰU: GIỌT NƯỚC MẮT CUỐI CHIỀU (3)

        Nghiêm Thị Hằng    
Thứ hai  ngày 19 tháng 9 năm 2016 2:29 PM
                                     Kì cuối:  Uớc được thanh thản trở về đất mẹ
Đến một ngày nào đó cuối chiều dốc nắng, nước nhà văn Lê Lựu sẽ cạn và ông sẽ ra đi về cõi vĩnh hằng như quy luật sinh tử lẽ đời. Ngoài sự nghiệp văn chương sáng giá, Quỹ nhà văn Lê Lựu, ông còn để lại bản di chúc cho cuộc đời mình. Những năm cuối đời, ông mong mỏi được ra tòa - phiên tòa thứ 3 trong cuộc đời, để hủy hôn với người vợ thứ hai, ước được thanh thản trở về đất mẹ. Nhưng đường tới phiên tòa còn đầy ngáng trở, không biết nhà văn có còn đủ quỹ thời gian để đến phiên tòa  này?...
Không nói khối tài sản văn chương đồ sộ của nhà văn để lại cho đời, thì tài sản nhà đất của mẹ cha để lại cũng như của Lê Lựu tạo dựng một đời binh nghiệp cũng đã tiêu tan theo 2 cuộc hôn nhân. Dường như biết trước việc này nên những tháng năm còn sức khỏe nhưng đã sống li thân với vợ (hơn 30 năm) nhà văn đã tạo dựng cho mình cuộc sống mới.
Từ khi bán nhà bị “vợ bỏ, con từ”, Lê Lựu đã chuyển hộ khẩu về huyện Thanh Trì. Ông làm một bản di chúc về việc phân chia tài sản chi tiết, tỉ mỉ dưới sự chứng kiến của nhiều người và do một luật sư có uy tín trong Đoàn Luật sư Hà Nội soạn thảo, có tư cách pháp nhân của pháp luật giám sát.
      Mang trong người nhiều trọng bệnh, với khoản lương Đại tá quân đội nghỉ hưu hơn 11 triệu đồng/tháng, giờ đây chỉ đủ tiền thuê 2 người giúp việc phụ giúp chăm sóc sức khỏe cho ông cả ngày lẫn đêm. Còn lại các khoản chi tiêu khác do các đồng nghiệp và cơ quan ông cáng đáng, khoản tiền 1 tỉ đồng cứ vơi dần theo năm tháng và sức khỏe nhà văn.
      Dự định xây nhà thờ tổ và nhà lưu niệm Lê Lựu ở mảnh đất thừa kế quê cha không thành do người vợ cả chiếm quyền sử dụng đất, nhà văn phải mua 250m2 đất của nhà hàng xóm để thực hiện ý định của mình.
      Chuyện li hôn với vợ, ông có đơn yêu cầu Tòa án thông báo tìm người mất tích giữa năm 2015. Lê Lựu trình bày: “Tôi cưới vợ năm 1976 nhưng không có giấy đăng kí kết hôn, vợ tôi đã bỏ nhà đi nơi khác ở không có thông tin từ năm 2009. Từ năm 2006, tôi bị tai biến nhưng vợ và con không có trách nhiệm chăm sóc tôi. Vợ tôi cho rằng không đạt được mục đích hôn nhân với tôi thì cần phải li hôn và chia tài sản. Năm 2009 khi tôi đang điều trị ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, vợ tôi tự tay viết đơn xin li hôn và yêu cầu tôi kí. Tôi đã kí vào đơn li hôn và vợ tôi giữ đơn li hôn này, cho tới nay tôi vẫn chưa thấy tòa gọi tôi thụ lí đơn li hôn do vợ tôi thảo và tôi đã kí. Giờ thì đến lượt tôi muốn li hôn để được sống thanh thản những năm tháng cuối đời”. Liên tiếp trong 3 ngày từ 1-3/7/2015, nhà văn  Lê Lựu đã đăng tin tìm người thân  bà Nguyễn Thị Lạng (tên thường gọi là Hạnh) trên Báo Hà Nội mới. đề nghị bà Lạng nhận được tin tìm người thân thì trở về để giải quyết việc li hôn. Thế nhưng vẫn biệt vô âm tín.
Năm 2016, nhà văn Lê Lựu sức khỏe ngày càng đến dốc nắng cuối chiều, những giọt nước mắt cạn kiệt. Trời xui đất khiến thế nào mà kể từ khi bán nhà biệt tin, Tết năm 2016 người vợ và hai con ông xuất hiện tại trung tâm Văn hóa Doanh nhân - nơi nhà văn sinh sống, ngỏ ý muốn đón ông vào Nam chăm sóc và lo hậu sự khi ông mất đi. Nhưng Nhà văn không đồng ý, bởi ông muốn những năm tháng cuối đời sống tại cơ quan, nơi những đồng nghiệp yêu quý ông, con cháu ông từ quê lên thăm ông được thuận tiện, việc hậu sự cho mình ông cũng đã chuẩn bị và lập di chúc cách đây mấy năm. Khi đặt vấn đề li hôn có luật sư và một số bạn bè chứng kiến tại buổi gặp gỡ sau 6 năm vắng tin trở về, người vợ của nhà văn trước đó đã đề nghị ông kí vào đơn li hôn, giờ  nhất định từ chối không li hôn, đẩy nhà văn vào ngõ cụt đầy ngáng trở. Lê Lựu quyết tâm gửi đơn xin đơn phương hủy hôn đến tòa án.
Một ngày giữa tháng 8/2016, vợ và con trai ông xuất hiện lần nữa tại nơi ông sinh sống, báo “tin vui” con gái kết hôn, mời ông đi dự lễ cưới tại Nhà hàng Đông Đô, số 196, đường Nguyễn Sơn, quận Long Biên, TP Hà Nội. Đôi mắt đờ đẫn của nhà văn lại ràn rụa nước mắt, ông mừng cho con gái và chàng rể ngoại quốc, nhưng ông bất lực chẳng thể đi dự được ngày vui của con. Vợ con ông cũng không để lại địa chỉ liên lạc, chỉ đề trên thiếp cưới nơi nhà hàng tổ chức lễ thành hôn với sự hiện diện nhà gái ông Lê Lựu, bà Nguyễn Thị Hạnh- nhà trai ông Đavidl.DuVall, bà Colleen Schaefer.
Sau đám cưới con gái, Lê Lựu hi vọng vợ ông có thể ra tòa cùng ông giải quyết việc hôn nhân, bằng không ông cũng quyết tâm xin đơn phương hủy hôn, vì quỹ thời gian của ông không còn bao lâu nữa. Con ma cuộc đời, con ma sức khỏe, con ma thời gian đang đuổi theo theo sát nút rượt bắt ông về thế giới bên kia.Giọt nước mắt cuối chiều của Lê Lựu đã cạn, ngang trái cũng bỏ lại cõi người. Giờ đây ông chỉ mong có một phiên tòa có lí và tình cho ông được hủy hôn, cởi trói sợi dây tình oan nghiệt để ông có thể thảnh thơi về đất mẹ. Thế nhưng mong ước cuối đời với sức khỏe hiện nay của Lê Lựu thì tòa cũng “chịu” vì ông không còn đủ hành vi dân sự, chuyện hủy hôn lại không thể ủy quyền cho người khác được. Uớc được thanh thản trở về đất mẹ của nhà văn Lê Lựu cũng khó lòng được như ý.
Viết nhận xét
  Tên gọi [Đăng ký]
  Mật khẩu (Khách không cần mật khẩu)
  Địa chỉ web
  Email
OpenID Hình vui